|| నాయకులు - ప్రజలు ||

తాజాగా తమిళనాడులో జరుగుతున్న పరిణామాలు యువతరంలో అనేక ప్రశ్నలు రేకెత్తిస్తున్నాయి. ఇలాంటి వారా మన దేశాన్ని, రాష్ట్రాలను పాలించేంది అని ప్రశ్నిస్తున్నారు. గత 25 సంవత్స రాలుగా అమలవుతున్న నూతన ఆర్థిక విధానాలు రాజకీయ రంగంలోనూ పెను మార్పులు తీసుకొచ్చాయి. రాజకీయాన్ని వ్యాపారంగానూ, ఓట్లను సరుకుగానూ మార్చేశాయి. ఇప్పుడు రాజకీయ రంగంలో కనిపించే అనేక దుర్లక్షణాలు దాన్నుండి పుట్టినవే. అవినీతి, అక్రమ సంపాదన రాజకీయానికి పర్యాయ పదాలుగా మారిపోతున్నాయి. పాలక పార్టీల్లో మనకు ప్రధానంగా రెండు రకాల నాయకులు కనిపిస్తున్నారు. ఒకటి కార్పొరేట్‌ వర్గాల నుంచి వచ్చిన వాళ్ళు, రెండు రాజకీయ కుటుంబాల నుంచి వారసత్వంగా వస్తున్న యువ నాయకత్వం. పాతికేళ్లకు ముందు కూడా డబ్బున్న వాళ్లు రాజకీయాల్లోకి వచ్చేవారు. ఆనాడు బయట సంపాదించుకొని, ఆ డబ్బును ఖర్చు పెట్టి రాజకీయాల్లో నిలబడేవారు. ప్రజాభిమానం చూరగొనటానికి ముందుగా ఎంతో కొంత పని కూడా చేసేవారు. సంపాదించుకున్న దాన్ని రాజకీయాల్లో కరగదీసి అప్పులపాలై దివాలెత్తిన వారు కూడా ఉన్నారు. తిరిగి రాజకీయాల్లో నిలదొక్కుకోవడానికి అవినీతికి పాల్పడేవారు. కానీ ఈరోజు జరుగుతున్నది తద్విరుద్ధం. ఇప్పుడు సంపాదించుకోవడానికే రాజకీయాల్లోకి వస్తున్నారు. ప్రజలకు సేవ చేయడానికి పెట్టే ఖర్చును కూడా పెట్టుబడిగా చూస్తున్నారు. ఇలాంటి మార్పునే అమెరికాలో నిర్మొహమాటంగా ''రాజకీయ వ్యాపారం''(పొలిటికల్‌ ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్‌షిప్‌) అంటున్నారు. పరిశ్రమలో పెట్టినట్టుగానే రాజకీయాల్లో కూడా పెట్టుబడి పెడుతున్నారు. గత పాతికేళ్లలో ఇలాంటి వాళ్లు అనేక మంది రాజకీయాల్లోకి దిగుమతయ్యారు. ఎక్కడెక్కడ నుంచో సూట్‌కేసులతో హఠాత్తుగా దిగుతున్నారు. రాత్రకి రాత్రి నాయకులైపోతున్నారు. అత్యంత ఆధునిక పద్ధతులు, మార్కెటింగ్‌ ఏజెన్సీల ద్వారా సర్వే చేయించుకొని ఏ నియోజకవర్గంలో ఏ పార్టీ తరపున పోటీ చేస్తే గెలుస్తామో నిర్ణయించుకుంటారు. అక్కడున్న రాజకీయ సామాజిక పొందికలను బట్టి ఒకేసారి రెండు మూడు పార్టీల నుంచి టిక్కెట్‌ కోసం ప్రయత్నం చేస్తారు. ఆయా గ్రామాల్లో, వార్డుల్లో ఉండే స్థానిక నాయకులనూ, కుల పెద్దలనూ గుర్తించి వారి ద్వారా ముఠాలను కూడగట్టుకోవడానికి, ప్రచారం చేయడానికి ముందుగానే డబ్బు ముట్టజెబుతారు. తమ పేరుతో బోర్లు, రోడ్లు వేయించటం, కాల్వలు తవ్వించటం, కమ్యూనిటీ హాల్‌ కట్టించటం చేస్తారు. దీనంతటినీ వారు ''ఉచిత సేవ''గా భావించరు. రాజకీయాలపై పెట్టే పెట్టుబడిగా చూస్తారు. గెలిచిన తరువాత దీనికి ఎన్ని రెట్లు సంపాదించుకోగలమని ముందుగానే అంచనాలు వేసుకుంటారు. దీనికి ఏ విలువా, నీతి నియమాలూ ఉండవు. గెలిచిన తరువాత హామీలను తుంగలో తొక్కి పై నుంచి కింద వరకు పర్సంటేజీలకే ప్రాధాన్యతనిస్తారు. ఇదే నీతిని క్రింది వారికి కూడా నేర్పించి తింటే తిన్నారు. మనకు పని చేస్తే చాలు అనే స్థితికి తీసుకొస్తారు. తద్వారా అవినీతికి సామాజిక ఆమోదాన్ని పొందాలనే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. రాజకీయాలు ఆదర్శంగా ఉండాలనుకునే యువతరం ఈ స్థితిని చూసి నిరాశకు లోనవుతున్నది. ఈ నిరాశా నిస్పృహలనే గత ఎన్నికల్లో మోడీ తనకనుకూలంగా చక్కగా వాడుకున్నారు.

ఇక రెండో రకం నాయకులు నేరుగా పై నుంచి ఊడిపడుతున్నారు. అప్పటికే రాజకీయాల్లో నిలదొక్కుకున్న తమ తండ్రులు, తాతల వారసత్వాన్ని ఉపయోగించుకొని యువ నాయకులుగా రంగంలోకి వస్తున్నారు. ఆయా పార్టీల్లో ఎంతో మంది సమర్థులైన యువ నాయకులున్నప్పటికీ, అలాంటి వారిని పక్కన పడేసి, తొక్కేసి తమ పుత్రరత్నాలకు పట్టం కడుతున్నారు. తమ కిందనున్న నాయకుల పిల్లల్ని వీరి టీమ్‌కు జోడిస్తున్నారు. వీరికి ఎలాంటి రాజకీయ చరిత్రా ఉండదు. ప్రజలకు సేవ చేయాలనుకునే యోచన ఉండదు. తల్లిదండ్రుల పేరు, పెత్తనం, డబ్బును ఉపయోగించుకొని దందాలు చేస్తుంటారు. చదువుల్లో రాణించకపోయినా అల్లరి చిల్లరి బ్యాచ్‌ను వెంటేసుకొని కబ్బులు, పబ్బులు, రేసులంటూ తిరుగుతూ విష సంస్కృతిని వెదజల్లుతుంటారు. ఇలాంటి పిల్లలు అనేక మంది ఇటీవల యాక్సిడెంట్లు, రేప్‌లు, మర్డర్లు వంటి కేసుల్లో ఇరుక్కొని పలుకుబడితో బయటపడుతున్న వైనం చూస్తున్నాం. వీధి నుంచి రాజధాని వరకు మన కళ్ల ఎదురుగా ఇలాంటి పుత్రరత్నాలు కనిపిస్తూనే ఉన్నారు. ఏ పట్టణంలో చూసినా ఇలాంటి వారి ఫ్లెక్సీలే మనకు దర్శనమిస్తుంటాయి. సెలబ్రిటీలుగా టీవీ ఇంటర్వ్యూల్లో కనిపిస్తుంటారు.

ఇప్పుడు అందరి ఆలోచనా దేశానికి మంచి నాయకత్వం రాదా అనే వైపు సాగుతున్నది. ఆర్థిక రంగంలో సంక్షోభం పెరగడం, నిరుద్యోగం, అసమానతలు పెరిగిపోవటం, అవినీతి, నల్లధనం ఊపందుకోవడంతో నీతి గల నాయకత్వం కోసం ఎదురు చూపులు సాగుతున్నాయి. దేశానికి కావాల్సిన మంచి నాయకత్వం ఎక్కడి నుంచి వస్తుంది? ఎలా వస్తుంది? స్వాతంత్య్రోద్యమంలో బ్రిటిష్‌ వలస పాలనకు వ్యతిరేకంగా నాయకత్వం పుట్టుకొచ్చింది. నాటి భూస్వాములు, బడా వ్యాపారస్తులకు ప్రతినిధిగా కాంగ్రెస్‌ ఉన్నా దాని నాయకత్వం గాంధీ అయినా, నెహ్రూ అయినా, పటేలైనా రాజకీయాదర్శాలను పాటించేవారు. ప్రాణాలను త్యాగం చేయడానికి సైతం సిద్ధపడి భగత్‌ సింగ్‌, అల్లూరి సీతారామరాజు, సుభాష్‌ చంద్రబోస్‌ వంటి వీరులు పుట్టుకొచ్చారు. అంబేద్కర్‌ వంటి మహనీయులు జన్మించారు. నాడు, నేడు కూడా ఇలాంటి వారి నుంచి యువతరం స్ఫూర్తిని పొందుతున్నది. ప్రత్యామ్నాయ రాజకీయాలకు ప్రతినిధిగా నాటి స్వాతంత్య్ర పోరాటాల నుంచే కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆవిర్భవించింది. సుందరయ్య, నంబూద్రిపాద్‌, ఎకె గోపాలన్‌, జ్యోతిబసు, చండ్ర రాజేశ్వరావు వంటి ఆణిముత్యాలు నేటికీ స్ఫూర్తిదాయకంగా ఉన్నారు. స్వాతంత్య్రానంతరం క్రమంగా కాంగ్రెస్‌ పార్టీలో విలువలు దిగజారిపోతుండగా ప్రజాస్వామ్య విలువలకు ప్రతీకలుగా కమ్యూనిస్టు నాయకులు ప్రజల ముందు నిలబడ్డారు. 1980ల వరకు దేశంలో అనేక ప్రజా ఉద్యమాలు నడిచాయి. కార్మిక సంఘాల్లో, వ్యవసాయ కూలీ పోరాటాల్లో, రైతాంగ ఉద్యమాల్లో ఆరితేరిన వారు నాయకులయ్యారు. అడుగడుగునా నిర్బంధాలు, త్యాగాలు వారికి పరీక్ష పెట్టాయి. ఈ పరీక్షలో నెగ్గి ప్రజాభిమానం చూరగొన్న వారు నాయకులయ్యారు. ముఖ్యంగా ఉన్నత విద్యా సంస్థలు ప్రజాస్వామిక నాయకత్వం తయారు కావటానికి నిలయాలుగా ఉండేవి. విద్యార్థి దశలో మంచి ఇంజనీరో, డాక్టరో, లాయరో, శాస్త్రవేత్తో కావాలని కోరుకున్నట్లుగా, మంచి ఉద్యమకారులు కావాలని కోరుకునే వారు కూడా ఉండేవారు. ఇలాంటి వారు విద్యార్థి సంఘాల్లో చేరి సమస్యలపై ఉద్యమాలు నిర్మించేవారు. చదువుతూ పోరాడు, చదువుకై పోరాడు 70, 80లలో మార్మోగిన ఒక నినాదం. మంచి అలవాట్లు, నిరాడంబర జీవితం, నీతి నిజాయితీ, ఆడవారి పట్ల గౌరవం, ప్రజలంటే నమ్రత, పేదవారి పట్ల దయ, సమాజంలోని అసమానత, అన్యాయాలపై ఆక్రోశం, ఆగ్రహం వారికి ఆభరణాలుగా ఉండేవి. విద్యా సంస్థల్లో ప్రజాస్వామికంగా ఎన్నికలు పెట్టి విద్యార్థి నాయకులను ఎన్నుకునే వారు. ఆయా సంఘాలు, నాయకులు చేసిన కృషిని బట్టి ఎన్నికయ్యే వారు. విద్యార్థుల్లో సామాజిక స్పృహను పెంచడంలో ఈ ఎన్నికలు తోడ్పడేవి. దేశానికి కావాల్సిన భావినాయకత్వం ఇక్కడ రూపుదిద్దుకునేది. ఇప్పుడు వివిధ పార్టీల్లో సీనియర్‌ నాయకులుగా ఉన్న అనేక మంది ఆనాడు విద్యార్థి సంఘాల ద్వారా రంగ ప్రవేశం చేసినవారే. ఇప్పుడు ఎన్నికలు లేవు, విద్యా సంస్థల్లో ప్రజాస్వా మిక వాతావరణం కూడా తగ్గిపోయింది. సిద్ధాంతాలు, రాజకీయాల పట్ల వ్యతిరేక భావం అలముకుంది. శైశవ దశలో స్కూల్‌లో అడుగుపెట్టే ముందు నుంచే పిల్లల సంపాదనకు ఒక ట్యాగ్‌ కట్టి పంపిస్తున్నారు. ఏ కోర్సు చేస్తే ఎంత సంపాదించు కోవచ్చు, దానికున్న అవకాశాలేంటి అన్న దాని చుట్టూనే వారి ఆలోచ నలు తిరుగు తాయి. ఈ దశలో రాజకీయాల్లోకి రావాలని ఎవరూ కోరుకోవడం లేదు. అందు వల్లనే ఈరోజు రాజకీయ వ్యవస్థలో మంచి నాయకత్వానికి శూన్యత ఏర్పడింది. ఈరోజు దేశంలో సమర్థులైన ఇంజనీర్లు, డాక్టర్లు, లాయర్లు, శాస్త్రవేత్తలు, నటీనటు లు, మేనేజర్లు, ఫైనాన్షియర్లు, చివరకు చురుకైన బ్రోకర్లు కూడా ఉన్నారు. కానీ మంచి రాజకీయ నాయకులే లేరు. ఈ శూన్యాన్ని పూడ్చేందుకు నవతరం రాజకీయా ల్లోకి రావాలి. పైన పేర్కొన్న అనేక రంగాల్లో మంచి ప్రతిభ ఉన్న వారి భవితవ్యాన్ని తేల్చేది రాజకీయమే. అలాంటి రాజకీయ రంగానికి మంచి నాయకుల అవసరం ఎంతైనా ఉంది. మంచివారు రాజకీయాలకు దూరంగా ఉంటున్నందువల్లే స్వార్థపరులు దీన్ని ఆక్రమించారు. 

గత పాతికేళ్లలో పాలకులు ఉద్దేశపూర్వకంగానే విద్యార్థులను రాజకీయాలకు దూరంగా ఉంచుతూ వచ్చారు. విద్యా సంస్థల్లో ఎన్నికలు నిషేధించారు. విద్యార్థి ఉద్యమాలపై ఉక్కు పాదం మోపారు. సంపన్నులు, మధ్యతరగతిలో చదువులో ఉన్నతంగా ఉండేవారంతా కార్పొరేట్‌ విద్యా సంస్థల్లో చేరుతున్నారు. సామాజికంగా వెనుకబడిన తరగతుల్లోని విద్యావంతుల కుటుంబాలవారు కూడా అక్కడే చేర్చు తున్నారు. అక్కడ బట్టీలు పెట్టి ర్యాంకులు సంపాదించడం తప్ప మరో పొడ గిట్టదు. ఆటలు, పాటలు ఉండవు. సాహిత్య సమాలోచనలు జరగవు. రాజకీయ చర్చలను అనుమతించరు. పత్రికలను చదవనివ్వరు, టీవీలను చూడనివ్వరు. ఒక్కమాటలో చెప్పాలంటే వారికి బయట ప్రపంచంతో సంబంధమే ఉండదు. వీరికన్నా జైల్లో ఖైదీల పరిస్థితే మెరుగ్గా ఉంటుంది. ఇలాంటి వారు ఒక్కసారి స్వేచ్ఛా ప్రపంచంలోకి రాగానే దారి తప్పి పోతున్నారు. కార్పొరేట్‌ విద్యా సంస్థల్లో ప్రజాస్వామిక వాతావరణం ప్రవేశిస్తేనే దేశానికి మంచి నాయకత్వం లభిస్తుంది. కొంత మంది సామాజిక వివేచన ప్రదర్శించినా, సంపాదన కోసమో, కెరీర్‌లో నైపుణ్యం కోసమో విదేశాలకు వెళ్లిపోతున్నారు. అక్కడ బహుళజాతి కంపెనీల్లో ఉన్నత స్థానాలకు కూడా ఎగబాకుతున్నారు. ఆ రకంగా కార్పొరేట్‌ విద్యా సంస్థల నుంచి సమర్థవంత మైన కార్పొరేట్‌ వ్యాపార నాయకత్వం తయారవుతోంది. ఇప్పుడు నాయకత్వమంటే కార్పొరేట్‌ నాయకత్వంగా అర్థం మారిపోయింది. రాజకీయ నాయకులు సైతం తమ పిల్లలను హార్వర్డు, ఆక్స్‌ఫర్డ్‌ వంటి విద్యా సంస్థల్లో చేర్పించి, అక్కడ వ్యాపార సూత్రాలు, రహస్యాలు తెలుసుకున్నాక ఇక్కడ రాజకీయాల్లోకి దించుతున్నారు. తద్వారా రాజకీయాలను మంచి వ్యాపారంగా మార్చటంలో వారు నిష్ణాతులవు తున్నారు. రాజకీయ రంగంలోనే కాదు, ఇతర రంగాల్లో కూడా మంచి నాయకత్వం లోపించింది. డాక్టరై ప్రజలకు సేవ చేయటం, ఇంజనీరై దేశానికి సేవ చేయటం అనే ఆలోచనలే దరిదాపుల్లో లేవు. అలాంటి ఆలోనలున్నవారిని కూడా అనుమతించటం లేదు. ప్రజలను పీల్చి పిప్పిచేసే లాభాలు దండుకోవడమే పరమావధిగా ఈ రోజు ఏ వృత్తికైనా ఉంటుంది. తద్వారా విద్య, వైద్య రంగాలు ప్రజలకు మరింత దూరమయి పోయాయి. ఆ రంగాలకు ఉండాల్సిన సామాజిక స్పృహ లోపించింది. ఈ వ్యాపార ధోరణినే ప్రభుత్వ విధానాలు మరింత ప్రోత్సహిస్తున్నాయి. ఒక రకంగా ఈ రోజు దేశంలో అన్ని రంగాలకూ మంచి నాయకత్వం కావాలి. వృత్తి నైపుణ్యంతో పాటు సామాజిక స్పృహ, ప్రజాస్వామిక చైతన్యం కలిగినవారు కావాలి. అలాంటి నాయ కత్వాన్ని తయారు చేసే నిలయాలుగా విద్యా సంస్థలుండాలి. అలాంటి సరికొత్త విద్యా వ్యవస్థ కోసం యువతరం పోరాడాలి. ఈ పోరాటాల నుంచే దేశానికి అంకితభావం,అభ్యుదయ భావాలు కలిగిన మంచి నాయకత్వం లభిస్తుంది. తాజా ప్రపంచ అనుభవం కూడా దీన్నే చాటిచెబుతోంది.  - వి శ్రీనివాసరావు