|| ఆంధ్రా ఊటీ... అరకులోయ ||

                    ప్యాసింజర్‌ రైలులో ప్రయా ణమంటే కాస్త ఆలో చించా ల్సిందే. రైలుబండికి అడుగడుగునా బ్రేకులు పడతాయి. అలా మెల్లగా పాక్కుంటూ గమ్యస్థానాన్ని చేర్చేందుకు కాస్త ఎక్కువ సమయాన్నే తీసుకుంటుంది మరి. అయితే ఆ ప్రయాణం అరకు మార్గంలో అయితే మాత్రం మీ అనుమానాలను పక్కన పెట్టాల్సిందే! ఆకాశాన్నంటే కొండ కోనల నడుమ ఒంపులు తిరిగే ఆ ప్రయాణం వర్ణనాతీతం. అక్కడి గిరిజన సంస్క ృతి అరకు అందాల సిగలో ఓ కలికితురాయి. అలా ఆ ప్రకృతి ఒడిలో సమయం తెలియ కుండా సాగిపోయేదే ఈ వారం జర్నీ.
అరకు అందాలను ఆస్వాదించేందుకు రైలు మార్గం ఓ మంచి ఎంపిక. అందుకు విశాఖపట్నం నుంచి కిరండూల్‌ వెళ్ళే ఒకే ఒక్క రైలు అందుబాటులో ఉంది. ఉదయం ఏడు గంటలకు విశాఖపట్నం రైల్వేస్టేషన్‌కి హడావిడిగా చేరుకున్నాం. మరో ఐదు నిమిషాల్లో మా ట్రైన్‌ బయలుదేరేందుకు సిద్ధంగా ఉంది. ముందుగానే రిజర్వేషన్‌ చేసుకోవడం వల్ల సీట్లకోసం వెతుకులాట తప్పింది. నాది విండో సీట్‌. దాంతో మావాళ్ళంతా 'వీడు ఎండకు బలైపోతాడు..' అంటూ సెటైర్స్‌ వేయడం మొదలుపెట్టారు. నిజమే, ఈ వేసవిలో విండోసీట్‌ అంటే ఎండకు ఎదురు నిలబడి సవాల్‌ విసరడమే. అయినా ఏం చేస్తాం. అయిష్టంగానే అక్కడ కూర్చున్నాను. ట్రైన్‌ బయలుదేరింది. మొదటి గంట ప్రయాణం చప్పగానే సాగింది. మావాళ్ళంతా నీరసపడిపోయారు. అక్కడి నుండి మొదలైంది అసలు మజా. దట్టమైన పచ్చని కొండలు రైలును ఇరువైపులా కప్పేస్తూ ఆహ్వానం పలికాయి. కుటుంబసమేతంగా వచ్చిన తోటి ప్రయాణీకుల ముఖాల్లో ఉత్సాహం కనిపించింది. మా మిత్రుల కేరింతలు మొదలయ్యాయి. అదే సమయంలో మావారంతా నా చుట్టూ గుంపుగా చేరారు. ప్రకృతి సౌందర్యాన్ని వీక్షించడానికి విండోసీట్‌ అనువైందని వారితోపాటు నాకూ అర్థమైంది.
సొరంగాల ఆహ్వానం
ఒంపులు తిరుగుతూ సాగిపోతున్న మా ట్రైనుకు దారిపొడవునా సొరంగా మార్గాలు స్వాగతం పలికాయి. ఎత్తయిన కొండకోనలు వేసవితాపాన్ని పటాపంచలు చేశాయి. కాస్తంత భయం గొల్పేలా ఉన్నాగానీ మా రైలు ప్రయాణాన్ని ప్రతిక్షణం ఆస్వాదించాం. ఆ పయనం నిజంగా అద్భుతమనే చెప్పాలి. దారిపొడవునా నలభై వరకూ గుహలు తారసపడ్డాయి. వాటిలో కిలోమీటర్‌ పొడవు కలిగిన సొరంగ మార్గాలు కూడా ఉన్నాయి. ఒక్కసారిగా చీకటి, వెనువెంటనే వెలుగు. ఇలా మా ప్రయాణమంతా చీకటి వెలుగుల సమ్మేళనంలా సాగింది. రైలు కోసం కొండల నడుమ రాతిబండలను చీల్చుకుంటూ వేసిన ఆ మార్గంలో ప్రయాణమంటే ఆ అనుభవం మాటల్లో చెప్పలేం. అలా బొర్రా గుహల వరకూ సాగింది మా ప్రయాణం.
బొర్రా గుహలు
ట్రైన్‌ బొర్రాగుహల స్టేషన్‌లో ఆగింది. మేమంతా అక్కడే దిగేశాం. బొర్రా గుహలు అనంతగిరి కొండలలో ఒక భాగం. ఇవి మన దేశంలోని అతిపెద్ద గుహలుగా పేరొందాయి. ఈ ప్రాంతం సముద్రమట్టానికి సుమారు 2,313 అడుగుల ఎత్తున ఉంది. స్టేషన్‌ నుండి గుహలకు పెద్ద దూరం ఉండదు. స్టేషన్‌ బయటకురాగానే టాక్సీ డ్రైవర్లు మా చుట్టుముట్టేశారు. ఘాట్‌ రోడ్డు కనుక కమాండర్‌ జీపు అయితే బాగుంటుందని మేం అభిప్రాయపడ్డాం. ఆ స్టాండ్‌ దగ్గర ఉన్న రాజు అనే డ్రైవర్‌తో మాట్లాడి, ఆ జీపు బుక్‌ చేసుకున్నాం. స్టేషన్‌ నుండి జీవులో జర్నీ భలేసాగింది. వరుసగా ఎదురయ్యే వంపులు భయం గొల్పేలా ఉన్నాయి. కాసేపటికి బొర్రాగుహలు చేరుకున్నాం. రూ.70 టిక్కెట్‌ తీసుకుని లోపలికి ప్రవేశించాం. గుహలోపల భాగమంతా ఫ్లడ్‌ లైట్ల వెలుగులలో ధగధగా మెరిసిపోతున్నాయి. ఇవి సున్నపురాయితో ఏర్పడ్డాయి. ప్రకృతి ఉలితో చెక్కిన అందాల శిల్పాలు సజీవంగా ఉన్నట్లు కనిపించాయి గుహలోపలి రాతిబండలు. గుహలో పర్యాటకుల తాకిడి ఎక్కువగానే ఉంది. అంతేకాదు కొండ పైభాగం నుండి చూస్తే గుహ లోపలిభాగం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. 1807 సంవత్సరంలో జియోలాజికల్‌ సర్వే ఆఫ్‌ ఇండియా నుండి విలియం కింగ్‌ జార్జ్‌ ఈ గుహలను కనిపెట్టారట. అప్పటి నుండి ఈ గుహలు ప్రధాన ఆకర్షణగా ప్రసిద్ధి కెక్కాయి. రోజూ ఉదయం పది నుండి సాయంత్రం 5.30 వరకూ సందర్శకులను అనుమతిస్తారు.
గిరిజన సంస్కృతికి చిరునామా
బొర్రా గుహల నుండి అరకు ముఫ్పై కిలోమీటర్ల వరకూ ఉంటుంది. ఈ మధ్య ప్రాంతమంతా పచ్చని తివాచీ పరచిన కాఫీతోటలు దర్శనమిచ్చాయి. అరకు వ్యాలీలో కాఫీ తోటలే కాకుండా ట్రైబల్‌ మ్యూజియం చూడాల్సిందే. గిరిజనుల సంస్కృతి ప్రతిబింబించేలా ఇందులోని కళాకృతులు పర్యాటకుల సందర్శనార్థం ఏర్పాటు చేశారు. జీవం ఉట్టిపడేలా ఉన్నాయి అక్కడి విగ్రహాలు. స్థానిక గిరిజన మహిళలు లయబద్ధంగా చేసే ధింసా నృత్యం అరకులో ఓ ప్రత్యేక ఆకర్షణ. గిరిజనుల జీవనశైలిని దగ్గరగా అధ్యయనం చేసేందుకు అరకు సరైన ప్రదేశం. స్థానికంగా రుచికరమైన భోజనం కోసం మంచి హోటళ్ళు అందుబాటులో ఉన్నాయి. అరకులోని పద్మాపురం బొటానికల్‌ గార్డెన్స్‌ ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణానికి చిరునామాగా చెప్పవచ్చు. ఇందులో వివిధ రకాల ఔషధ మొక్కలు పెంచుతారు. ఇక్కడికి దగ్గరలో ఉన్న చాపరాయిని చుట్టి వచ్చాం. మండు వేసవిలో బండలను దాటుకుంటూ వస్తోన్న అక్కడి నీళ్ళు భలే చల్లగా ఉన్నాయి. అరకు నుండి పది కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న జలపాతానికి ప్రయాణమయ్యాం. జలపాతానికి దగ్గరగా జీపు వెళ్ళేందుకు అవకాశం లేదని డ్రైవర్‌ చెప్పాడు. దాంతో కిలోమీటర్‌ పైనే నడవాల్సి వచ్చింది. అయితే, జలపాతాన్ని చూడగానే మా అలసట మాయమయింది. అన్నట్లు చెప్పడం మర్చిపోయాను, అరకు కాఫీ రుచులను మాత్రం మిస్సవ్వొద్దు. సువాసనలు వెదజల్లే అమోఘమైన కాఫీకి అరకు పెట్టిందిపేరు. అయితే గతంతో పోల్చుకుంటే అరకు అందాలు కాస్త మసకబారుతున్నాయి. వాతావరణ మార్పులు చాలా స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. పర్యాటకశాఖ ఈ ప్రాంతంపై ప్రత్యేక శ్రద్ధపెట్టాల్సి అవసరం ఎంతైనా ఉంది.
మరిన్ని మార్గాలు
అరకు హిల్‌స్టేషన్‌ చేరేందుకు రైలు లేదా రోడ్‌ మార్గాలు అనుకూలంగా ఉంటాయి. ఇక్కడ రెండు రైల్వేస్టేషన్‌లు ఉంటాయి. ఒకటి అరకు, మరొకటి అరకు వ్యాలీ. ఈ రెండూ వైజాగ్‌కు కలపబడి ఉన్నాయి. ఈ స్టేషన్‌లు కొత్తవలస, కిరండూల్‌ రైలు లైన్‌పై ఉన్నాయి. ఇవి, ఈస్ట్‌ కోస్ట్‌ రైల్వేలో భాగం. శిమిలిగూడ రైల్వేస్టేషన్‌ అత్యధిక బ్రాడ్‌ గేజ్‌గా పేరుపొందింది. ఇది సముద్ర మట్టానికి సుమారు 996 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది. రైలు ప్రయాణానికి టికెట్స్‌ ముందుగానే రిజర్వ్‌ చేసుకుంటే మంచిది. అరకు తిరుగు ప్రయాణం మాత్రం వెహికల్‌లో వెళితే బాగుంటుంది. ఈ ప్రయాణం ప్రమాదకరంగా అనిపించినా ప్రకృతి అందాలను ఆస్వాదించాలంటే సాహసం చెయ్యాలి మరి. అందుకు కొండపైన ప్రయివేటు టాక్సీలు, జీపులు అందుబాటులో ఉంటాయి. ఆర్టీసీ బస్సు సౌకర్యం కూడా ఉంది. టూరిజం శాఖ పర్యాటకులు విడిది చేసేందుకు రిసార్ట్స్‌ సదుపాయం కల్పించింది. వీటిని ఆన్‌లైన్‌లో కూడా బుక్‌ చేసుకోవచ్చు. మరిన్ని వివరాలు పొందేందుకు ఎపి టూరిజం వెబ్‌సైట్‌ను క్లిక్‌ చేయండి. ఈ వేసవిలో అరకు ప్రయాణం చక్కని అనభవం.
...హ్యేపీ జర్నీ!! (ప్రజాశక్తి దినపత్రిక)

|| సమగ్ర ప్రక్షాళనతోనే న్యాయం ||

        ఆదివారంనాడు రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులూ, హైకోర్టుల ప్రధాన న్యాయమూర్తుల అఖిలభారత మహాసభలో సుప్రీం కోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి(సిజె) త్రినాథ్‌ సింగ్‌ ఠాగూర్‌ కన్నీరు పెట్టుకోవడం ఆ వ్యవస్థను ఆవరించిన సంక్షోభాన్ని వెల్లడించింది. మేక్‌ ఇన్‌ ఇండియా అంటూ విదేశీ పెట్టుబడులను ఆహ్వానించవచ్చు గానీ వివాదాలు తలెత్తినప్పుడు సకాలంలో న్యాయం జరగదని వారు భయపడే పరిస్థితులుంటే ఎలా? ముఖ్యంగా జైళ్లలో మగ్గిపోతున్న పేద కక్షిదార్ల తరపునే గాక, దేశం తరపున అభ్యుదయం తరపున కూడా నేను ఈ ప్రశ్న అడుగుతున్నానన్న ఆయన రుద్దకంఠంతో ప్రశ్నించారు. మూడు కోట్ల కేసులు పెండింగులో పడివున్నాయనీ, 434 హైకోర్టు న్యాయవాదుల స్థానాలు ఖాళీగా వున్నాయని వివరమైన లెక్కలతో వెల్లడించారు. ఎన్‌డీఏ ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన నేషనల్‌ జ్యుడిషియల్‌ అపాయింట్‌మెంట్స్‌ కమిషన్‌(ఎన్‌జెఎసి) విషయమై వివాదం కొనసాగుతున్నందునే ఈ పరిస్థితి ఏర్పడిందన్నారు. న్యాయమూర్తుల సంఖ్య కూడా పెంచితేనే కేసుల పెండింగు తగ్గుతుందని స్పష్టంగా ప్రకటించారు.

ఇదే సభలో ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ మౌలిక కారణాల్లోకి వెళ్లకుండా పైపై వ్యాఖ్యలతో సరిపెట్టారు. తాను గుజరాత్‌ ముఖ్యమంత్రిగా చాలాసార్లు ఈ సమావేశాలకు వచ్చానంటూ చెప్పిందే చెప్పడంవల్ల ఉపయోగం లేదని తేల్చిపారేశారు. తాము పనులు చేయాలంటే కాలం చెల్లిన పాత చట్టాలు అడ్డం పడుతున్నాయని, న్యాయమూర్తులు సెలవులు తగ్గించుకుంటే కేసుల పెండింగు తగ్గుతుందని ఉచిత సలహా ఇచ్చారు. న్యాయశాఖామంత్రి సదానందగౌడ నాలుగైదు నెలలు గడిస్తే గానీ ప్రక్రియ పూర్తికాదని ప్రకటించారు. అధికారుల అభిప్రాయాలు నిఘా నివేదికలు ముఖ్యమంత్రుల అభిప్రాయం తెలుసుకోడం సమయం తీసుకునే వ్యవహారమని, కింది కోర్టుల నియామకాలైతే రాష్ట్రాలే చూసుకోవాలని సమాధానం చెప్పారు.

కేసులు నియామకాలు ఒక భాగమే

న్యాయవ్యవస్థలో కేసుల పెండింగు, నియామకాల వివాదం ఒక భాగం మాత్రమే. న్యాయవ్యవస్థ ప్రక్షాళన, న్యాయమూర్తుల అవినీతి నివారణ, ప్రభుత్వాల జోక్యం నిరోధం, న్యాయవ్యవస్థ శాసనవ్యవస్థ కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థల స్వయంప్రతిపత్తి తదితర అంశాలు ఇందులో ముడిపడివున్నాయి. అటు న్యాయమూర్తులు ఇటు పాలకులు కూడా సమగ్ర ప్రక్షాళనకు సిద్ధం కారు. అవినీతి కుంభకోణాలు, సమస్యల పట్ల పాలకుల నిర్లక్ష్యం వంటి కారణాలతో న్యాయవ్యవస్థ క్రియాశీలత పెరిగింది. ప్రతిదానికి కోర్టులే తుదిపరిష్కారం అన్న ధోరణి వచ్చింది. మరోవైపు పరిపాలనా విధానాలే కార్పొరేట్‌ మయమైపోయిన ప్రభావం కోర్టుతీర్పులపైన కూడా పడింది. కారల్‌ మార్క్స్‌ అన్నట్టు చట్టం వ్యవస్థపై ఆధారపడి వుందిగానీ వ్యవస్థ చట్టంపై ఆధారపడిలేదు. ప్రపంచీకరణ నేపథ్యంలో న్యాయమూర్తులు కూడా కార్పొరేట్‌ ప్రయోజనాలు ప్రయివేటు ఒప్పందాలు, ప్రజాహక్కుల నిరాకరణ వంటి పోకడలు ప్రదర్శిస్తున్నారు. ఇంత బాధలోనూ సిజె ముందు విదేశీ పెట్టుబడిదారులకు వివాద పరిష్కారం ఆలస్యమై పోతుందని ఉదాహరణగా ఇవ్వడం యాధృచ్చికం కాదు. కొన్ని సందర్భాల్లో ప్రాథమిక హక్కులను కాపాడేందుకు, లౌకిక ప్రజాస్వామిక విలువల పరిరక్షణకు దోహదపడే తీర్పులు కోర్టులు ఇచ్చినమాట నిజమే. కాని గత దశాబ్దకాలంలో ప్రజావరణాన్ని కుదించే తీర్పులు పెరిగాయి. రాజకీయ పార్టీల సభలూ ప్రదర్శనలనూ నిరసన హక్కునూ బంద్‌లను ఆఖరుకు ఉద్యోగుల సమ్మె హక్కును కూడా నిరాకరించేందుకు కోర్టులు సిద్ధమైనాయి. కార్మికులూ, ఉద్యోగుల తొలగింపునకూ, ఎయిర్‌హోస్టస్‌ల కేసులో మహిళల వ్యతిరేకమైన ఆదేశాలకు కూడా పాల్పడ్డాయి. ఉద్యమ కార్యకర్తలనూ రచయితలనూ మీడియాను కూడా శిక్షించిన సందర్భాలున్నాయి. అయోధ్య రామమందిరం కేసులో విశ్వాసాన్ని ప్రమాణంగా ప్రస్తావించి లౌకిక విలువలకు విఘాతం కలిగించాయి. భూసంస్కరణలను 9వ షెడ్యూలులో చేర్చి రక్షణ కల్పించాలనుకుంటే అందుకూ ఆటంకం కల్పించాయి. చుండూరు కేసువంటివాటిలో అందరినీ వదలివేసి నిరసనకు గురైనాయి. జయలలిత అవినీతి కేసులోనూ, సల్మాన్‌ ఖాన్‌ బెయిలు పిటిషన్‌ వంటివాటిలోనూ కోర్టుల తీర్పుల మధ్య అంతరం విశ్వసనీయతనే దెబ్బతీసింది. ఇప్పుడు ఉత్తరాఖండ్‌ కేసులోనూ ఈ గజిబిజి గోచరిస్తోంది. బ్యాంకురుణాల విషయంలోనూ ఇప్పుడు హడావుడి చేస్తున్నా మొదట్లో కొన్ని బ్యాంకులను సమయం వచ్చినప్పుడు రండని వెనక్కుపంపిన ఉదంతాలున్నాయి. అసలు సరళీకరణ విధానాలలో సామాజిక న్యాయం సార్వభౌమత్వం దెబ్బతింటున్న తీరును కోర్టులు ఎన్నడూ విమర్శించిన పాపానపోలేదు! అది వాటి స్వభావం.

న్యాయవ్యవస్థ క్రియాశీలత ఒక సంక్లిష్ట వ్యవహారం. రోడ్లు వూడ్చడం, కాల్వల నిర్వహణ సహా ప్రతి చిన్న పాలనా సమస్యనూ కోర్టుల జోక్యం వరకూ వెళ్లడం వ్యవస్థల సమతుల్యతను దెబ్బతీసింది. పాలనా వ్యవహారాలు ఎగ్జిక్యూటివ్‌ బాధ్యత తప్ప కోర్టుల పనికాదు. చట్టసభలూ కార్యనిర్వాహక వర్గం విఫలమైతే తప్పులు చేస్తే పరిష్కారాలు అక్కడే వెతకాలి తప్ప ప్రతి చిన్నపనీ కోర్టులే మీద వేసుకోవడం వాస్తవికత కాదు. 

సమగ్ర ప్రక్షాళన కోసం.. 

ఇతరుల అవినీతిపై తీర్పులు చెప్పే ఉన్నత స్థాయి న్యాయమూర్తులే దారితప్పిన ఉదంతాలున్నాయి. వి.రామస్వామి, సౌమిత్రాసేన్‌, దినకరన్‌ వంటి వారు అభిశంసనకు గురై కూడా పాలకుల ఉపేక్ష కారణంగానే బయిటపడగలిగారు. కె.జి.బాలకృష్ణన్‌ వంటివారిపై వివాదాలు పరాకాష్టకు చేరాయి. గాలిజనార్ధనరెడ్డి కేసులో అక్రమంగా బెయిలు ఇచ్చిన సీబీఐ న్యాయమూర్తి కటకటాల్లో చిక్కారు. ఇలాటి సందర్భాల్లో వారిపై చర్య తీసుకోవడానికి ఇదమిద్దంగా ఎలాంటి యంత్రాంగం లేకపోవడంతో వారు అతీతులనే భావం ఏర్పడుతున్నది. 

తరచూ ప్రస్తావనకు వచ్చే కొలీజియం వ్యవస్థ ఏర్పడిన తర్వాత ఈ సమస్యలు మరింత తీవ్రరూపం దాల్చాయి. న్యాయమూర్తుల నియామకం ప్రధాన న్యాయమూర్తి సిఫార్సుపై రాష్ట్రపతి, ప్రభుత్వం అంతకు ముందు చేసేవారు. అయితే ప్రభుత్వాలు ప్రభావితం చేసేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నాయనే పేరిట సుప్రీంకోర్టు ముగ్గురు న్యాయమూర్తులతో ఈ కొలీజియం ఏర్పాటు చేసింది. దాని ఆమోదం పొందితేనే నియామకం జరగాలని నిర్దేశించింది. ఈ విధంగా తమను తామే నియమించుకోవడం ఎక్కడా వుండదు. ఇందుకు ప్రత్యామ్నాయంగా నేషనల్‌ జ్యుడిషయల్‌ కమిషన్‌ అంటూ ఏర్పాటు చేసి జడ్జిల నియామకం బదిలీలు ఆరోపణలు వంటివన్నీ దాని ద్వారా చేయాలనే సూచన చాలా కాలం కిందటనుంచి వుంది. సీపీఐ(ఎం) దానిపై నిర్దిష్టసూచనలు కూడా చేసింది. యుపీఎ ప్రభుత్వం తక్కిన విషయాల్లోకి పోకుండా కేవలం నియామకాల కోసమే ఎన్‌జెఎసి ప్రతిపాదన చేసినప్పుడు కూడా దాన్ని విస్తృత పర్చాలని కోరింది. మోడీ ప్రభుత్వం ఆ బిల్లునే కొన్ని మార్పులు చేసి మళ్లీ ప్రవేశపెట్టింది. జడ్జిల నియామకం కోసం ప్రధాన న్యాయమూర్తి, న్యాయశాఖా మంత్రి, ఇద్దరు సీనియర్‌ న్యాయమూర్తులు, ఇద్దరుప్రముఖ వ్యక్తులతో కూడిన కమిషన్‌ ఏర్పడుతుందని 91వ రాజ్యాంగ సవరణగా చెప్పే ఈ బిల్లు నిర్దేశిస్తున్నది. రాజ్యాంగ సవరణచేయాలంటే కనీసం 15 రాష్ట్రాలు ఆమోదించాలి. కానీ ఆ పని జరక్కుండానే ప్రభుత్వం అటు సవరణ బిల్లు, ఇటు ఎన్‌జెఎసి రూపురేఖల బిల్లు సభలో ప్రవేశపెట్టింది. ఇది సరికాదని ముందు రాజ్యాంగాన్ని సవరించి తర్వాత బిల్లు తీసుకురావాలని సీతారాం ఏచూరి గట్టిగా వాదించారు. అంతేగాక అన్ని అంశాలతో కూడిన సమగ్ర వ్యవస్థగా న్యాయకమిషన్‌ వుండాలన్నారు. తర్వాత విస్తరిస్తామని ప్రభుత్వం హామీనివ్వడంతో రాజ్యసభలో బిల్లు ఆమోదం పొందింది. అయితే న్యాయమూర్తుల నియామకంలో ప్రభుత్వ జోక్యం చెల్లదని సుప్రీం కోర్టు కొట్టివేసింది. కొలీజియం వ్యవస్థలో లోటుపాట్లను ఎలా చక్కదిద్దాలో సూచించవలసిందిగా ప్రభుత్వాన్ని కో

రింది. మొత్తం నియామకాల ప్రక్రియే ప్రతిష్టంభనలో పడిపోయింది.

గోపాల్‌ సుబ్రహ్మణ్యన్‌ను సుప్రీం కోర్టు న్యాయమూర్తిగా నియమించే సూచనకు రాజకీయ కారణాల వల్ల మోడీ ప్రభుత్వం మొదట్లోనే అడ్డుపడింది. గుజరాత్‌ సోరాబుద్దీన్‌ కేసులో ఆయన తమకు వ్యతిరేకంగా వాదించారన్న కారణంతో ఇలా అడ్డుపడటం సరికాదని విమర్శలు వచ్చాయి. న్యాయవ్యవస్థ ప్రతిదానికీ అడ్డంకి అవుతుందని ప్రధాని ఒకటికి రెండుసార్లు విమర్శించారు.. ఎన్‌జెఎసిని కొట్టేశాకైనా సమస్యను మరింత సమగ్రంగా పరిశీలించాలనే సూచన పట్టించుకోలేదు. వందలాది మంది న్యాయమూర్తుల నియామకాలను తొక్కిపట్టింది. - తెలకపల్లి రవి

|| మైనారిటీలు - ప్రజాస్వామ్యం ||

        మైనారిటీలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎక్కడైనా ఉంటారు. వారు భాషాపరంగా కావచ్చు, రంగు పరంగా కావచ్చు, ప్రాంతీయపరంగా కావచ్చు, కులపరంగా కావచ్చు మతపరంగా కావచ్చు. ఒక గ్రామాన్ని తీసుకున్నా కూడా ఏదో ఒక విధమైన మైనారీటీలు ఉంటారు. అలా ఏదో విధంగా మైనారీటీలుగా ఉన్నవారిని మెజారిటీ మతస్తులు హింసించడం, హక్కుల్ని కాలరాయడం, మెజారిటీ వర్గం చెప్పినట్లుగానే మాట్లాడమని, తినమని, ప్రవర్తించమని చెప్పడం ఏ విధంగా చూసినా అమానుషం. ప్రతి వర్గానికీ తమతమ సంస్కృతి సంప్రదాయాలుంటాయి. అన్ని వర్గాల వారి సంస్కృతి, సంప్రదాయాలను పరిరక్షిస్తూనే అన్ని రంగాలలో సమాన హక్కులు కల్పించడమే ప్రజాస్వామ్యం. అన్ని దేశాల్లో మతపరంగా మెజారిటీలు, మైనారిటీలు ఉన్నారు. కనుక సంస్కృతి, సంప్రదాయాలను స్వేచ్ఛగా నిర్వర్తించుకోగలిగిన పరిస్థితులు, సమాన అవకాశాలు కల్పించవలసిన బాధ్యత ఆయా ప్రభుత్వాల మీద ఉంది. మైనారిటీలుగా ఉన్నవారి మీద మెజారిటీ వర్గీయులు ఏ విధమైన ఒత్తిడినీ తీసుకొని రాకూడదు. అప్పుడే ఏ స్వామ్యమైనా ప్రశాంతంగా, సుభిక్షంగా, ఆనందంగా మనగలుగుతుంది.
ఇక భారతదేశంలో హిందువులు మెజారిటీలుగా, ముస్లిము, క్రిష్టియన్‌, సిక్కు, ఇతరులు మైనారిటీ మతస్తులుగా ఉన్నారు. ఏ దేశంలో అయినా మైనారిటీల హక్కులు కాపాడటానికి ప్రత్యేక చట్టాలున్నాయి. వాటిని ఆచరించగలిగే సమర్థ ప్రభుత్వాలున్నాయి. అయితే ఇక్కడ మైనారీటీలకు ప్రత్యేక చట్టాలంటూ పరిమిత స్థాయిలో ఉన్నా వాటిని ఆచరించగలిగే పరిస్థితులు, సమర్థ నాయకత్వం లేదు. భారతదేశానికి స్వాతంత్య్రం లభించినప్పటి నుంచీ మతకలహాల పేరిట కొన్ని వేల మంది ముస్లిములు, సిక్కులు, క్రిష్టియన్లు బలైపోయారు. ఎక్కడా వారికి న్యాయం జరిగిన సందర్భాలు చాలా తక్కువ. వారి ప్రయివేటు ఆస్తులు దోచుకోబడ్డాయి. వక్ఫ్‌ ఆస్తులు, మసీదు, దర్గా ఆస్తులు ఆక్రమించబడ్డాయి. అన్ని రంగాలలో ముస్లిములు అణగదొక్కబడుతున్నారు. అట్టడుగున ఉన్నారని సచార్‌ కమిషన్‌, మిశ్రా, తదితర కమిషన్లు నిష్పక్షపాతంగా చెప్పాయి. కాని వారి సూచనలను పరిగణించే స్థితి లేదు. ఇందుకు ముస్లిములకున్న నాయకత్వ లోపం, సంఘంలో కొరవడిన ఐక్యత, అంతర్జాతీయ స్థాయిలో లాంబీయింగ్‌ చేసుకోలేకపోవడం, తగ్గిన పోరాట పటిమ, అభద్రతా భావం ముఖ్యకారణాలు. ఇక్కడి నుంచి ముస్లిము దేశాలకు వలసవెళ్లిన హిందువులు ఆయా దేశాలలోని స్థానిక ముస్లింల కంటే భద్రతా భావంతో, ఆర్థిక బలంతో జీవిస్తుండగా ఇక్కడే పుట్టి పెరిగి, ఇక్కడే చస్తున్న ముస్లిములకు ఎక్కడా సమాన అవకాశాలు, సమాన భద్రత దొరకడం లేదు. ఇది చాలా శోచనీయం. అక్కడ మైనారిటీలకు పూర్తి రక్షణ, ఎవరైనా వారి మీద అరాచకాలు జరిపితే శిక్షించగలిగిన సమర్థ నాయకత్వం ఉంటాయి. ఉదాహరణకు బంగ్లాదేశ్‌లో ఒక హిందువును చంపినందుకు ఎనిమిది మంది ముస్లిములకు మరణశిక్ష వేసినట్లు ఈ మధ్యనే పేపర్లో వచ్చింది. మరి ఇక్కడి పరిస్థితులు ఎంత నిస్సహాయమో, నిరాశాజనకమో ఆలోచించుకోవాలి. మా మనుగడ కోసం పోరాడటంతోనే మా బతుకులు తెల్లారుతున్నాయి. హిందువుల్లో అత్యధికులు లౌకికవాదులు. వారు ఏమతస్థులనైనా తమతో కలుపుకుని, వీలైతే అన్యమత దేవుళ్లను కూడా తమ మత దేవుళ్లలో ఒకరిగా ఆరాధించగలిగే ఉదాత్తులు. అలా ఉండబట్టే భారతదేశంలోని పలు మైనారిటీ మతస్తుల ప్రార్థనా స్థలాలు ఈ మాత్రం మనుగడ సాగించగల్గుతున్నాయి. హిందువుల్లోని చాలా తక్కువ శాతం మంది ఎక్కువగా ఉన్న లౌకికవాదులను రెచ్చగొట్టి కొన్ని అరాచక సంస్థలు స్థాపించి ప్రతి చిన్న విషయానికీ మైనారిటీలపై దౌర్జాన్యానికి దిగుతున్నారు. అలా దౌర్జాన్యానికి ప్రేరేపిస్తున్న అతి తక్కువ మందిని ''మాకెందుకులే, వీళ్లతో మనమెందుకు పెట్టుకోవాలి'' అనే భావంతో లౌకికవాదులు నిలువరించలేకపోవడంతో అందరూ సమర్థిస్తున్నారని భావించి ఈ అరాచక శక్తులు ఇష్టం వచ్చినట్లు ప్రవర్తిస్తున్నారు. నాకు తెలిసి ఏ నిజమైన హిందువూ మసీదునుకానీ, చర్చీనిగానీ, అన్యమతస్తుల ప్రార్థనా స్థలాలనుగానీ పడగొట్టడం కాదు గదా కనీసం అవమానించడం కూడా చేయరు. అలాగే ఇస్లాం మతంలోనూ అంతే. అతి తక్కువ శాతం మంది మాత్రమే మనం ఇప్పుడు అంటున్న ఉగ్రవాదాన్ని అనుసరిస్తున్నారు. ఈ మతంలోని లౌకికవాదులకు వారిని నిలువరించే స్థాయి ధైర్యం ఉండవు. అయితే కొద్దిమంది చేసే ఉగ్రవాదాన్ని మొత్తం మతానికి అంటగడుతున్నారు. ఇతర మతాల్లో అలా జరగడం లేదు. ఇక ఈ మధ్య కాలంలో మరో కొత్త పోకడ వచ్చింది. మైనారిటీలు ఏది మాట్లాడాలో, ఏది తినాలో, ఎలా ఉండాలో నిర్థారించే స్థాయికి అరాచక శక్తులు వచ్చాయి. అలావారు చెప్పినట్లు ప్రవర్తించకపోతే దేశం వదిలి వెళ్లిపోవాలని అంటున్నారు.
మైనారిటీలకు తమ మీద జరుగుతున్న ఆరాచకాలకు సాక్ష్యాలను సేకరించి న్యాయస్థానాల్లో పోరాడే ఆర్థికబలం, సంఘబలం, ఇతరత్రా బలాలు లేవు. అధికారులు నిష్పక్షపాతంగా కేసులు రాసినా, ఈ అరాచక సంస్థలు ఏదో విధంగా ఒత్తిడి తెచ్చి న్యాయస్థానాల్లో కేసులు ఓడిపోయేట్లు చేస్తారు. ఎవరైనా సంఘ సేవకులు గట్టిగా ప్రయత్నిస్తే, వారి మీద రకరకాల ఆకృత్యాలకు పాల్పడుతున్నారు. మైనారిటీల మీద జరుగుతున్న మానవహక్కుల ఉల్లంఘనలకు సంబంధించి అమెరికా విదేశాంగశాఖ ఈ మధ్యనే వివరంగా నివేదిక ఇచ్చింది. ఏ దేశంలో ఏ మతస్తులు మైనారిటీలుగా ఉన్నా వారి సంపూర్ణ భద్రతకు ఐక్యరాజ్యసమితిలో కూడా చర్చలు జరిపి తగిన చర్యలు తీసుకోవాలి.
- డాక్టర్‌ హబీబుర్రహ్మాన్‌ (వ్యాసకర్త రిటైర్డ్‌ డిప్యూటీ డైరెక్టర్‌(ఎహెచ్‌)

|| ముస్లిం మైనారిటిలపై కక్ష - నిర్దోషులకు శిక్ష ||

        'వంద మంది నిందితులు తప్పించుకున్నా పరవాలేదు, ఒక్క నిర్దోషికీ శిక్ష పడకూడదు' అని మన న్యాయ వ్యవస్థ ఘోషిస్తుండగా ఉగ్రవాదులన్న నెపంతో వేల సంఖ్యలో అమాయక మైనార్టీ ముస్లిం యువకులు విచారణకు సైతం నోచుకోకుండా ఏళ్ల పర్యంతం జైళ్లలో మగ్గడం మనకు, మనం విశ్వసిస్తున్న న్యాయ వ్యవస్థకు అవమానం. దేశంలో ఏ మూలన ఏ చిన్న సంఘటన జరిగినా పాకిస్థాన్‌కు చెందిన ఇంటర్‌ సర్వీస్‌ ఇంటెలిజెన్స్‌ (ఐఎస్‌ఐ)తో సంబంధాలున్నాయని, సీమాంతర ఉగ్రవాద సంస్థలతో లింకులున్నాయని నెపం మోపి ముస్లిం యువకులను ప్రభుత్వాలు అక్రమంగా నిర్భందించడం అమానుషం. కేసు దర్యాప్తు చేపట్టకముందే నోటికొచ్చిన ముస్లిం టెర్రరిస్టు సంస్థల పేర్లు వల్లించి మీడియాకు లీకులిచ్చి ప్రచారం చేయడం దుర్మార్గం. హిందూ మతతత్వమే ఎజెండాగా పని చేస్తున్న బిజెపి ప్రభుత్వాలైతే గోరంతలు కొండతలు చేయడం అటుంచి, అసలు లవలేశ మాత్రమైనా నిజం లేకపోయినా ముస్లింలను ఒక పథకం ప్రకారం ఉగ్రవాదులుగా చిత్రీకరించి పబ్బం గడుపుకోవడం ఆందోళనకరం. కేవలం అనుమానం పేరుతో సంఘటనలతో సంబంధం లేని వారిని కఠిన చట్టాల కింద నిర్భందించి, ఆపైన తీరిగ్గా నాలుక్కరుచుకున్న ఉదంతాల్లో మహారాష్ట్ర మాలెగావ్‌ పేలుళ్ల కేసు తిరుగులేని ఉదాహరణ. 2006లో మాలెగావ్‌లోని ముస్లింల మసీదు సమీపంలో జరిగిన బాంబు పేలుళ్లకు 37 మంది చనిపోగా, వంద మందికిపైగా తీవ్రంగా గాయపడ్డారు. ఈ పైశాచికానికి పాల్పడ్డవారిని మానవ మృగాలని సంబోధించడం సబబు. పేలుళ్లు దిగ్భ్రాంతికరం కాగా కేసు దర్యాప్తులో మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం చేసిన హడావుడి జుగుప్సాకరం. అప్పటికప్పుడు తమ వైఫల్యాన్ని కప్పిపుచ్చుకునేందుకు స్థానికులైన తొమ్మిది మంది ముస్లిం యువకులను నిందితులుగా అనుమానిస్తూ టెర్రరిస్టు నిరోధక దళం (ఎటిఎస్‌) అదుపులోకి తీసుకుంది. అంతేనా మహారాష్ట్ర వ్యవస్థీకృత నేరాల నిరోధక చట్టం (మోకా)ను బనాయించి కొన్ని సంవత్సరాలు బెయిల్‌ రాకుండా చేసింది. లష్కరే వంటి సంస్థలతో సంబంధాలున్నాయని ఏవేవో కథలను మీడియాలో ప్రచారం చేయించింది. ఎటిఎస్‌, సిబిఐ సదరు యువకులకు సంబంధం ఉందనడానికి ఎలాంటి ఆధారాలూ చూపలేకపోయాయని, నేషనల్‌ ఇన్వెస్టిగేషన్‌ ఏజెన్సీ (ఎన్‌ఐఎ) ముంబయి ప్రత్యేక కోర్టుకు చెప్పడంతో ఎట్టకేలకు ఆ యువకులు నిర్దోషులుగా బయటపడ్డారు. విచారణ సమయంలోనే ఒకరు చనిపోగా మిగిలినవారు చేయని నేరానికి పదేళ్లపాటు ఎంతగా నరకం అనుభవించారో మాటల్లో చెప్పలేం.
ఇంతకీ మాలెగావ్‌లో తేలిందేమిటి? ముస్లిం ఉగ్రవాదానికి ధీటుగా హిందూ ఉగ్రవాదాన్ని దేశంలో పెంపొందించాలని హిందూ మతతత్వ శక్తులు పేలుళ్లకు పాల్పడ్డాయని దర్యాప్తులో ఆలస్యంగా వెలుగులోకొచ్చింది. అప్పటి వరకు ఆ ఘాతుకాన్ని ముస్లిం ఉగ్రవాద సంస్థల ఖాతాలో వేసి పోలీసులు పిచ్చి పిచ్చి వ్యాఖ్యానాలిచ్చారు. అక్కడిదాకా ఎందుకు హైదరాబాద్‌ మక్కా మసీదులో 2007లో జరిగిన బాంబు పేలుళ్లప్పుడూ తొలుత పోలీసులు సిమి, హుజీ, లష్కరే అంటూ పాతబస్తీకి చెందిన వందలాది మంది ముస్లిం యువకులను పోలీస్‌స్టేషన్లలో బంధించి చిత్రవధ చేశారు. ముస్లిం ఉగ్రవాద సంస్థలే మక్కా పేలుళ్లకు పాల్పడ్డాయనే కధాంశంతో ఏకంగా తెలుగు సినీ నిర్మాతాలు చిత్రాలు నిర్మించి ప్రజలపై వదిలారు. కొన్నేళ్ల తర్వాత దర్యాప్తులో అది హిందూ ఉగ్రవాదుల పనిగా రుజువైంది. సంఝౌతా ఎక్స్‌ప్రెస్‌లో బాంబు ప్రేలుడు దుర్ఘటనలో సైతం తొలుత ముస్లిం ఉగ్రవాద సంస్థల పేర్లు ప్రచారం చేయగా తరువాత అది హిందుత్వ ఉగ్రవాదుల పనిగా పోలీస్‌ విచారణలో తేలింది. ఉగ్రవాదమంటే ముస్లిం ఉగ్రవాదమని, వారికి ఇక్కడి ముస్లిం యువకులు సహకరిస్తున్నారనే తప్పుడు ప్రచారాన్ని ప్రభుత్వాలు, దర్యాప్తు సంస్థలు తలకెక్కించుకోవడం వలన అమాయకులు సమిధలవుతున్నారు.
అమాయక మైనార్టీ ముస్లిం యువకులు అకారణంగా జైళ్లలో మగ్గుతున్నారని ప్రతిపక్షాలో లేకపోతే ముస్లిం సంస్థలో చెప్పడం లేదు. సాక్షాత్తు కేంద్ర హోం శాఖ సహాయ మంత్రి ప్రస్తుత పార్లమెంట్‌ సమావేశాల సందర్భంగా ఒక ప్రశ్నకు ఇచ్చిన లిఖిత పూర్వక సమాధానమే పక్కా సాక్ష్యం. 2014 వరకు దేశంలో జైళ్లలో మగ్గుతున్న ముస్లిం యువకుల సంఖ్య 82 వేల మందికి పైమాటేనని వెల్లడించారు. వీరిలో 21 వేల మంది మాత్రమే వివిధ కేసుల్లో దోషులు కాగా 59 వేల మంది పైచిలుకు అండర్‌ ట్రైలర్లు. ఉగ్రవాదాన్ని ఎవ్వరూ సహించరు. సాక్ష్యాధారాలతో నేరం రుజువైనపక్షంలో నిందితులను చట్టప్రకారం శిక్షించొద్దనీ ఎవ్వరూ అనరు. అభ్యంతరమల్లా ఎలాంటి ఆధారం లేకపోయినా కేవలం అనుమానం పేరుతో టాడా, పోటా, మోకా, దేశ ద్రోహం వంటి కఠిన చట్టాలను ప్రయోగించి జైళ్లలో మైనారిటీలను అక్రమంగా నిర్బంధించడంపైనే. బెయిల్‌ సదుపాయం సైతం లేకుండా చేయని నేరానికి శిక్ష అనుభవించడం విషాదం. కేంద్రంలో బిజెపి వచ్చాక ఈ తరహా వ్యవహారాలు పెచ్చుమీరాయి. ఇలాంటి చర్యల వలన ఉగ్రవాదం అంతమొందదు సరికదా మరింత పెరగడానికి, బాధితుల్లో ప్రభుత్వాలు, సమాజం పట్ల వ్యతిరేక భావం ఏర్పడటానికి కారణమవుతాయి. ఉగ్రవాదులనైనా, నేరస్తులనైనా సమాజమే తయారు చేస్తుంది. అలాంటి పరిస్థితులు తలెత్తకుండా చర్యలు తీసుకోవాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వాలదే.

|| వర్ణాలు - వర్ణబేధాలు? ||

        మనుషులందర్నీ విజ్ఞానశాస్త్రం హోమోసెపియన్స్‌ అనే ఒకే జంతుజాతిగా పరిగణిస్తున్నా వివిధ దేశాల్లో ప్రజల చర్మపు రంగు,  శరీర నిర్మాణంలో తేడా ఎందుకుంటుంది?

           మానవ జాతి మొత్తం జంతుశాస్త్ర ప్రకారం ఒకే జాతి (Species)కి చెందిందే. దాన్నే ద్వినామకరణ పద్ధతి (Binomial nomenclature) ప్రకారం హామోశాపియన్స్‌ (homo sapians) అంటారు.

డార్విన్‌ పరిణామ సిద్ధాంతం ప్రకారం ఏక కణ జీవుల నుండి పరిణామ క్రమంలో బహుకణ జీవులు, వాటి నుండి ఉన్నతమైన జీవులు ఆవిర్భవించాయి. ఈ ఉన్నత జీవుల్లో అత్యున్నత జీవి మానవుడు. జీవ పరిణామానికి సుమారు 400 కోట్ల సంవత్సరాల చరిత్ర వున్నా, మానవ పరిణామానిది 20 లక్షల సంవత్సరాల చరిత్ర మాత్రమే.

మన భూమ్మీద శీతోష్ట పరిస్థితులు, నీటి తీరువా, ఆహార లభ్యత, వెలుతురు, ఎత్తు పల్లాలు ఒకేవిధంగా లేవు. ఇందుకు కారణం భూమి సమతలముగా చాపలాగా కాకుండా గోళాకారం(spherical shape) లో ఉండడమే. తన చుట్టూ తాను తిరుగుతూ (ఆత్మ భ్రమణం లేదా spin) సూర్యుడి చుట్టూ పరిభ్రమణం (Revolution) చేస్తున్న గ్రహం భూమి. అంతేకాదు సూర్యుడి చుట్టూ తిరిగే పరిభ్రమణ కక్ష్య (orbit) అన్ని కాలాల్లో ఒకే విధంగా వుండదు. కొన్ని రోజులలో సూర్యుడికి దగ్గరగా మరికొన్ని రోజులలో సూర్యుడికి దూరంగా ఉండేవిధంగా కక్ష్య ఉంటుంది. పైగా కక్ష్యోపరితలా (ecliptic) నికి భూమి భ్రమణాక్షం (spinning axis) లంబకోణం (vertical) లో కాకుండా సుమారు 23 డిగ్రీల కోణంలో ఏటవాలుగా వుంది. తత్ఫలితంగా భూమధ్యరేఖ మీద మార్చి మొదలుకొని జూన్‌ వరకు భూమధ్యరేఖా ప్రాంతం మీద అధిక మోతాదులో సూర్యకాంతి పడుతుంది. భూమధ్య రేఖకు కింద పైన తక్కువ కాంతి పడుతుంది. ఉత్తర దక్షిణ ధృవాల దగ్గర ఆర్నెల్ల పాటు ఒక ధృవంలో కొంచెం కాంతి ఉండగా, మరో ధృవం దగ్గర కొంచెం చీకటి ఉంటుంది. వెరసి ఎప్పుడూ రెండు ధృవాల దగ్గర అత్యంత తక్కువ కాంతి మాత్రమే ఉంటుంది. అందువల్లే అక్కడ నీరు గడ్డకట్టి మంచు కొండలుగా మంచు బండలుగా నేల వుంటుంది. అక్టోబర్‌ నుంచి డిసెంబర్‌ కాలంలో భూమధ్యరేఖ దానికి పైన ఉన్న ప్రాంతాల్లో బాగా వెలుతురు తగ్గిపోతుంది. అదేకాలంలో దక్షిణ భాగంలో సూర్యరశ్మి బాగా పడుతుండడంతో భూమధ్య రేఖ మీద ఉన్న ఆఫ్రికా, ఆసియా, దక్షిణ భారతదేశం, మలేషియా వంటి దేశాల్లో ఏప్రిల్‌- జూన్‌ కాలాల్లో విపరీతమైన వేసవి ఉండగా, దక్షిణ భూభాగంలో ఉన్న న్యూజిలాండ్‌, ఆస్ట్రేలియా, ఉత్తర కెనడా ప్రాంతాల్లో చలికాలం తాండవిస్తుంది. మనకు సెప్టెంబర్‌ - డిసెంబర్‌ కాలాల్లో శీతాకాలం ఉండగా, దక్షిణ భూభాగంలో ఉన్న ఆస్ట్రేలియా, దక్షిణ అమెరికా దేశాల్లో మండు వేసవి వుంటుంది. ఇలా ప్రతి సంవత్సరం ఋతువులు మారుతూ ఉన్న పరిస్థితి భూమ్మీద ఉంది. సూర్యరశ్మి వల్ల చర్మం, దాని క్రిందున్న అవయవ నిర్మాణం క్షీణతకు, అసౌకర్యానికి గురికాకుండా ఉండేలా చర్మంలో సూర్యకాంతిని బాగా శోషించుకొనేలా మెలినిన్‌ రేణువులు ఉన్నాయి. ఇవి ఎంత ఎక్కువ ఉంటే అంత ఎక్కువగా అవి సూర్యరశ్మిని అడ్డుకొంటాయి. మెలనిన్‌ రేణువుల రంగు నలువు. కాబట్టి ఎండ బాగాపడే భూమధ్య రేఖ ప్రాంతంలో ఉన్న ఆఫ్రికన్లు, భారతీయులు, సింహళీయుల చర్మం నల్లగా వుంటుంది. సంవత్సర పర్యంతం తక్కువ సూర్యకాంతి మాత్రమే పడే అమెరికా, ఆస్ట్రేలియా, ఐరోపా దేశాల ప్రజల చర్మంలో మెలనిన్‌ తక్కువ ఉండడం వల్ల వారి చర్మం తెల్లగా వుంటుంది. నల్ల చర్మం వాళ్లని తెల్ల జాతీయులు తక్కువ చేసి చూడ్డాన్నే మనం వర్ణ వివక్షత అంటున్నాము. శ్వేతచర్మం వాళ్లు గొప్ప, చామనఛాయ, నల్ల చర్మం వాళ్లు తక్కువ అని చూడ్డం అవివేకం. అలా పరిగణించే తెల్ల చర్మపు వాళ్ల చర్మంలో మెలనిన్‌ రేణువులు తక్కువ ఉండడంతోపాటు వారి చర్మాల క్రింద వున్న బుర్రల్లో కూడా బుద్ధికుశలత రేణువులు కూడా తక్కువ అని పరిగణించ వలసి వుంటుంది. రంగు ఏదైనా మనుషులందరూ ఒక్కటే. తెలివితేటలకు చర్మపు రంగుతో సంబంధంలేదు. ప్రకృతితో పోరాడే శక్తి నల్లని చర్మాలకే ఎక్కువ.

ఒక జాతిని ఒకే స్పీసిస్‌గా విజ్ఞాన శాస్త్రం ఎపుడు పరిగణిస్తుందంటే.. ఆ జాతిలో స్త్రీ పురుష లైంగికత ఉన్నట్లయితే శరీర నిర్మాణంతో సంబంధం లేకుండా ఆడ మగ కలిస్తే, అదే జాతికి చెందిన సంతతి కలిగి నట్లయితే ఆ ఇద్దర్నీ ఒక జాతి వారుగా పరిగణిం చాలి. చైనా అమ్మాయిని అమెరికా అబ్బాయి పెళ్లి చేసుకున్నా, శ్వేత జాతీయుడయిన వ్యక్తి, నల్లచర్మం ఉన్న స్త్రీని పెళ్లి చేసుకొన్నా... వారికి పిల్లలు పుట్టడం సహజమే. తెల్లగా, పొట్టిగా వున్న జపాన్‌ అబ్బాయి శ్రీలంకలో పొడవుగా వున్న నల్లని అమ్మాయిని పెళ్లి చేసుకున్నా పిల్లలు పుడతారు. కాబట్టి దేశాలు వేరయినా, ఖండాలు వేరయినా మానవులందరూ ఒకే జన్యు నిర్మాణంలో ఉన్నారు. 

- ప్రొ|| ఎ. రామచంద్రయ్య (సంపాదకులు, చెకుముకి, జనవిజ్ఞాన వేదిక.)

|| " ప్రపంచ కుబేరులారా ఏకంకండి" ||

           ఈనెల మొదటి వారం క్రితం దాకా మొసాక్‌ ఫోన్సెకా అనే పేరు ఎప్పుడైనా విన్నారా? మీరు అసామాన్యులు అయివుంటే తప్ప ఈ సంస్థ పేరు వినే అవకాశం దాదాపు లేదు. ఇప్పుడది ప్రపంచ ప్రసిద్ధ సంస్థల్లో ఒకటైపోయింది. ఇదొక 'లా' సంస్థ. ఇంతకీ ఏ గొప్ప పనిచేసి హఠాత్తుగా ఇంత పేరు సంపా దించిందో తెలుసా? మీ దగ్గర ఓ బిలియన్‌ (వంద కోట్లు) డాలర్లు ఉండి, ఆ మొత్తాన్ని ఎలా దాచుకోవాలో మీకు తెలియ కపోతే ఈ సంస్థ ఆ డబ్బును మీ కోసం దాచి పెడుతుంది. బిలియన్‌ డాలర్లే దాని పరిమితి అనుకోకండి. ఎంత డబ్బైనా అది దాచిపెట్టగలదు. ఎందుకు దాయడం అంటారా? ప్రధా నంగా పన్నులు ఎగ్గొట్టడానికి. అక్రమంగా సంపాదించి ఉంటే దానికి లెక్క చెప్పడం కష్టం గనుక అప్పుడు కూడా దాన్ని దాచిపెట్టాల్సి వస్తుంది. ఆ సంస్థ అందిస్తున్న 'సేవ'ల్లో పక్షపాతం లేదు. ప్రపంచంలో కుబేరులు ఎక్కడున్నా వారికి అది వివక్ష లేకుండా 'సేవ' చేస్తుంది. ప్రపంచ కుబేరులారా ఏకంకండి! అన్నది దాని అప్రకటిత లక్ష్యం. అయితే పేరు గడించడం దాని ఉద్దేశం కాదు. రహస్యంగా కుబేరులకు సాయపడటమే దాని పని. నాలుగు దశాబ్దాలుగా ఆ సంస్థ నిరవధికంగా సేవ చేస్తోంది. దీనికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా 40 బ్రాంచీలున్నాయి. ఈ సంస్థ సహ వ్యవస్థాపకుడు రమోన్‌ ఫోన్సెకా మోరా స్వతహాగా జర్మన్‌. చిన్నప్పుడే తల్లిదండ్రులతో పాటు పనామా వెళ్లాడు. అక్కడే స్థిరపడ్డాదు. ఆయన తండ్రి జర్మనీలో నాజీ అధికారిగా పనిచేశాడు. ఆయన అన్న రెండవ ప్రపంచ యుద్ధానంతరం పశ్చిమ జర్మనీలో కమ్యూనిస్టుల గురించి సిఐఎకు ఉప్పందించాడు. రమోన్‌ ఫోన్సెకా మాత్రం మతగురువు అవ్వాలని కలలుగన్నాడట. కానీ ఇప్పుడు తన తండ్రి కంటే, అన్న కంటే గొప్ప ఘనకార్యం చేస్తున్నాడు. పన్నులు ఎట్లా ఎగ్గొట్టాలో ప్రపంచ కుబేరులకు నేర్పుతున్నాడు. మరో విశేషం. ఇతడు నవలాకారుడు. నాలుగు నవలలూ, కొన్ని కథలూ కాకరకాయలూ రాశాడు. ఇతని రచనలకు అవార్డులు కూడా వచ్చాయి. రావా మరి!
2016 ఏప్రిల్‌ 3న పనామా పత్రాల పేరుతో సుమారు కోటీ పదిహేను లక్షల రహస్య పత్రాలు ఒకేసారి బయటపడ్డాయి. ఆ పత్రాలన్నీ 2,14,000 కంపెనీలకు సంబంధించిన ఫైళ్లు. వీటన్నిటినీ మొసాక్‌ ఫోన్సెకా ఇంతకాలంగా కాపాడుతోందన్నమాట! ఇంతవరకూ వెల్లడైన అంతర్జాతీయ కుంభకోణాల్లో ఇదే అన్నింటికన్నా పెద్దది అంటున్నారు.

// "కుబేరులకు తీపి కబురు" //
మొసాక్‌ ఫోన్సెకాను మించిన సంస్థలు ఇంకా చాలా ఉన్నాయట. ఒక్క బ్రిటన్‌లోనే పదికి పైగా ఉన్నాయట! ప్రపంచ ప్రజానీకంలో సగం మంది దరిద్రంలో మగ్గుతు న్నారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రభుత్వాలు సంక్షేమ పథకాల్లో కోత పెడుతున్నారు. వర్ధమాన దేశాల్లో మాత్రమే కాదు. అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లో కూడా ఇదే జరుగుతోంది. టాక్స్‌ జస్టిస్‌ నెట్‌వర్క్‌ అనే ఓ అంతర్జాతీయ సంస్థ అంచనా ప్రకారం ప్రపంచవ్యాప్తంగా పన్నులు కట్టకుండా దాచిన సొమ్ము సుమారు 30,00,000 కోట్ల డాలర్లు. దానిలో కేవలం 56,300 కోట్ల డాలర్లు ఖర్చు పెడితే ప్రతి పేద కుటుంబానికీ ఏడాదికి రెండు వేల డాలర్లు ఇవ్వవచ్చు అని ఆ సంస్థ అంచనా కట్టింది. కాబట్టి సంక్షేమ పథకాలకు డబ్బులేకపోవడం అన్నది పచ్చి అబద్ధం. బాగా బలిసినవాళ్ల దగ్గరి నుంచి చట్టపరంగా రావలసిన డబ్బులు వసూలు చేయగలిగితే చాలు. ఈ భూమ్మీద ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ కనీసం కూడు, గూడు, గుడ్డ, చదువు, ఆరోగ్యం లాంటి వసతులను ఉచితంగా కల్పించవచ్చు. అంతకుమించిన వసతుల కోసం ప్రజలు న్యాయబద్ధంగానే కృషి చేసుకోవడానికి ఆ రకంగా నిజమైన అవకాశం ఇవ్వవచ్చు. కానీ ఇప్పుడున్న ప్రపంచ వ్యవస్థ ఇంత సున్నితంగా సమస్యను పరిష్కరిం చాలనుకొంటుందా? ఈ వ్యవస్థను కూలదోస్తే తప్ప మనిషికి విముక్తి లేదు అన్న మాట ముందుకు వచ్చేది అందుకే మరి! మొసాక్‌ ఫోన్సెకా ద్వారా డబ్బులు దాచుకొన్నవారిలో రకరకాలవాళ్లున్నారు. రకరకాల దేశాలున్నాయి. దాదాపు అన్ని ఖండాలవాళ్లూ ఉన్నారు. ఇందులో భారత ప్రదాని మోది ప్రియమిత్రుడు, సన్నిహితుడు  అదానీ లాంటి భారత జాతిరత్నాలూ ఉన్నారు.
అవినీతిపరులని మనకు బాగా తెలిసిన వ్యక్తులు కొందరు మన కళ్లెదుటే అవినీతి వ్యతిరేక సభలు, సెమినార్లు వగైరా నిర్వహిస్తారు. ఉపన్యాసాలు దంచుతారు. నీతి కథలు చెబుతారు. దాన్ని చూసి మనం ఏడవలేక నవ్వుతుంటాం. కానీ అదే తరహా డ్రామాలు చాలా పై స్థాయిలో కూడా జరుగుతాయని పనామా పేపర్లు రుజువు చేశాయి. బ్రెజిల్‌లో 'అవినీతిపరురాలైన' దిల్మా రౌస్సెఫ్‌ రాజీనామా చెయ్యాల్సిందేనని ఎప్పటి నుంచో పట్టుపడుతున్న ఓ నాయకమ్మన్యుడు కూడా ఈ కుంభకోణంలో అడ్డంగా దొరికిపోయాడు. అలాగే ట్రాన్‌స్ఫరెన్సీ ఇంటర్నేషనల్‌ అనే సంస్థ అంతర్జాతీయంగా కార్పొరేట్‌ అవినీతికి వ్యతిరేకంగా పోరాడటానికే పుట్టానంటుంది. కాని చిలీలో దాని అధ్యక్షుడు కూడా ఈ దంధాలో దొరికిపోయాడు.

// మెలికలో మెలిక //
ప్రపంచ కుబేరుల ముఠాకు నాయకత్వం వహించే అమెరికా నుంచి ఒక్క పేరు కూడా ఈ కుంభకోణంలో లేకపోవడం ఆశ్చర్యకరం గదా! ఈ రహస్య సమాచారాన్ని ప్రపంచానికి వెల్లడించిన సంస్థలు రెండు. ఒకటి, సుడ్‌యెట్సే జైటుంగ్‌ అనే ఓ జర్మన్‌ పత్రిక. రెండు, ఇంటర్నేషనల్‌ కన్సార్టియమ్‌ ఆఫ్‌ ఇన్వెస్టిగేటివ్‌ జర్నలిస్ట్స్‌ అనే సంస్థ. ఈ సంస్థలో పనిచేసే జర్నలిస్టులంతా 76 దేశాల్లో ఉన్నారు. అయితే ఇదంతా పైకి కనిపిస్తున్నంత సూటిగా లేదు. ఈ జర్నలిస్టు సంస్థను ఫోర్డ్‌, కెల్లాగ్‌, కార్నెజీ, రాక్‌ఫెల్లర్‌ ఫౌండేషన్లు పోషిస్తున్నాయి. జార్జి సోరస్‌ అనే అమెరికా కుబేరుడు ఏటా ఈ సంస్థకు పెద్ద ఎత్తున చందా ఇస్తాడు. ఈయనే హిల్లరీ క్లింటన్‌కు కూడా చాలా పెద్ద మొత్తం చందా ఇచ్చాడు. వీళ్లు కాక యుఎస్‌ఎయిడ్‌ కూడా దీనికి అండదండలు అందిస్తుంది. అంటే ఈ సంస్థకు సిఐఎ అండదండలు కూడా ఉన్నట్టే. అందుకే మనకు అందుతున్న సమాచారం బొట్టు బొట్టుగా మాత్రమే అందుతోంది. పైగా సమాచారాన్ని ఉన్నది ఉన్నట్టుగా గాక ఎడిట్‌ చేసి అందిస్తున్నారనే అనుమానాలున్నాయి. స్నోడెన్‌లాగానో, వికీలీక్స్‌లాగానో బడా బాబుల బండారాన్ని బయటపెట్టడమే లక్ష్యంగా ఈ రహస్యాల వెల్లడి సాగటంలేదనే సందేహా లున్నాయి.

- ఎ గాంధి (వ్యాసకర్త పీకాక్‌ క్లాసిక్స్‌ సంపాదకుడు)

|| స్త్రీల ఆలయ ప్రవేశం - సాంస్కృతిక కోణం ||

          తృప్తిదేశారుభూమాత బ్రి గేడ్‌తో సహా శని సింగనాపూర్‌ ఆలయంలోకి ప్రవేశించడంతో తరతరాల నుంచి కొనసాగుతున్న కొన్ని అర్థం లేని సంప్రదాయాలు, మూఢనమ్మకాలకు చరమగీతం పాడినట్లయింది. అదే సమయం లో అంతర్జాలం, మీడియా దుమారం రేపు తున్నాయి. ''ఎందుకంత పంతం, కొన్ని ఆలయా లలో ప్రవేశం లభించకపోతే నష్టమేంటి? పిల వని పేరంటానికి వెళ్ళడమెందుకు'' అని చాలా మంది మహిళలే భూమాత బ్రిగేడ్‌ సభ్యులను అడుగుతున్నారు. స్త్రీల ప్రవేశాన్ని నిషేధించిన కొద్ది ఆలయాలలో ప్రవేశాన్ని కోరుతున్న మహి ళలు ప్రశ్నిస్తున్నది ఆ సంప్రదాయాన్ని మాత్రమే కాదు, సమాజంలో స్త్రీల పట్ల అనుసరిస్తున్న పక్షపాత ధోరణిని, అనాది నుంచి స్త్రీల పట్ల చూపిస్తున్న లింగ వివక్షతను కూడా. ఆది మానవుడి కాలం నుంచీ సమాజంలో స్త్రీ, పురుషుల పాత్రలను, వారి పనిని విభజించడం జరిగింది. ఆహార సముపార్జన, రక్షణ పురుషులు చూసుకోగా, సంతాన పాలన, కుటుంబ నిర్వహణ స్త్రీల వంతుకు వచ్చింది. అప్పట్లో వ్యవస్థ కొనసాగడానికి ఇవి మార్గదర్శకాలుగా ఉండేవి కాని నిబంధనలు మాత్రం కావు. వారి నైపుణ్యాన్ని బట్టి స్త్రీపురుషులు పాత్రలు మార్చుకోవడం పైన ఎటువంటి ఆంక్షలూ ఉండేవి కాదు. గుహ జీవనానికి స్వస్తి పలికి సహజీవనానికి, నాగరికతకు బీజం వేస్తున్న ఆది మానవుల్లో ఇటువంటి శ్రమవిభజన 30 వేల సంవత్సరాల క్రితం కనిపించేది. ఆ రాతియుగం నుంచి ఈ ఆధునిక కాలం వరకు మానవులు అనేక పరిణామ దశలను దాటుకుంటూ మెసపుటోమియా, హరప్పా వంటి అద్భుతమైన నాగరికతలను సృష్టించుకుంటూ ఈ రోజు ఈ స్థానంలో ఉన్నారు. మార్పు ప్రకృతి సహజమైనది. కానీ ప్రపంచంలో అత్యంత మంద గమనంగా వచ్చే మానవ ప్రకృతిలోని మార్పు, మనిషి నైజంలో మార్పు. అది రావడానికి కొన్ని తరాలు కాదు, కొన్ని యుగాలు పడుతుంది. కొద్ది పాటి మాతృస్వామ్య నాగరికతలు తప్ప, ప్రపంచంలో ఎక్కువగా పితృస్వామ్య వ్యవస్థ మనకు కనిపిస్తుంది. మన సౌకర్యం కోసం, శ్రమ విభజన కోసం ఏర్పరచుకున్న మార్గదర్శకాలు, కొన్ని యుగాల కాలంలో నిబంధనలు, ఆంక్షలుగా మార్పు చెందాయి. పురుషాధిక్య సమాజంలో స్త్రీల పట్ల అవలంబిస్తున్న పక్షపాత వైఖరిని సంస్కృతి, సంప్రదాయాల పేరుతో సమర్ధించుకోవడం మొదలు పెట్టారు. మహిళల పట్ల పక్షపాత ధోరణి, వివక్ష, దాని రూపం ప్రభావంలో భిన్న దేశాలలో వ్యత్యాసం కలిగి ఉన్నప్పటికీ, ప్రతి సమాజంలోనూ కన్పిస్తుంది.
గ్రీస్‌ దేశంలోని అధోస్‌ పర్వతం మీదున్న దేవాలయం లోకి స్త్రీలను, ఆడ పశువులను అనుమతించరు. ఆ పర్వతం మీద అనేక అధ్యాత్మిక కేంద్రాలలో అధ్యాత్మిక పురోగతికి తత్పరులైన మతానువరులకు స్త్రీల సంచారం అడ్డు వస్తుందని వారి వాదన. ఆడ పశువుల సంచారం కూడానా? జపాన్‌లోని ఒమీన్‌ పర్వతం మీద 1300 సంవత్సరాల వరకూ స్త్రీలను అనుమతించలేదు. బౌద్ధ భిక్షువుల తపస్సుకు భంగం కలుగుతుందనేదే వాదన. మన శమరిమల గుడిలోకి మహిళలను అనుమతించక పోవడానికి చెప్పే ఒక కారణం చాలా హాస్యాస్పదంగా ఉంటుంది. సుబ్రహ్మణ్యేశ్వర స్వామీ బ్రహ్మచారి కావడం వల్ల స్త్రీలను అనుమతించరట. రాఘవులుగారు రాసిన ''భారత మాతకు ఇచ్చే గౌరవం ఇదేనా''లో ఆయన పేర్కొన్నట్లు దేవుడి మానాన్ని రక్షించే బాధ్యత భక్తులు పుచ్చుకున్నారా? లేక వారి వలే దేవుళ్ళు కూడా చపల చిత్తులు అని మానవులు భావిస్తున్నారా? స్త్రీలు చుట్టు ప్రక్కల్లో కనిపిస్తేనే లైంగిక వాంఛ కలిగే పురుషుల అధ్యాత్మిక పురోగతి ఏ పాటిదో మనం ఊహించగలం. స్త్రీలను విలాస వస్తువుగా చూసే రాతియుగ మానసిక ప్రవృత్తిని కప్పి పుచ్చుకోవడానికి పురుషులు ఆడుతున్న నాటకాలే ఈ మూఢనమ్మకాలు, సంప్రదాయాలు.
మారుతున్న కాలంతో స్త్రీలకు సమాన హక్కులు, గౌరవం యొక్క ఆవశ్వకతను గుర్తిస్తూ ప్రపంచంలోని అత్యధిక దేశాలు తమ చట్టాలను సవరించుకుంటున్నాయి. వారికి సమాన హక్కులు కల్పిస్తూ కొత్త చట్టాలు చేశాయి. భారత రాజ్యాంగం కూడా స్త్రీలకు సమాన హక్కులు కల్పిస్తూ మహిళలకు రాజ్యాంగంలో పెద్ద పీటవేసింది. 16వ అధికరణ ద్వారా అన్ని రంగాలలో స్త్రీపురుషులకు సమాన హక్కులు కల్పించింది. 18వ అధికరణ ద్వారా పురుషులతో సమానంగా మతపరమైన స్వాతంత్య్రాన్ని కల్పించింది. ఇవే కాకుండా అంతర్జాతీయ స్థాయిలో 2009 ఐక్యరాజ్యసమితి డిక్లరేషన్‌ ద్వారా స్త్రీల పట్ల వివక్షను, అసహనాన్ని అన్ని రూపాల్లో నిర్మూలించాలని పునరుద్ఘాటించారు. కాని ఈ అంతర్జాతీయ నిబంధనలు జర్మనీ దేశంలోని కోలాన్‌ రాష్ట్రంలో నూతన సంవత్సర వేడుకల్లో స్త్రీలపై జరిగిన సామూహిక వేధింపులను నిదోధించ లేకపోయాయి. స్త్రీలను తమ గౌరవ చిహ్నంగా భావించి హిజాబ్‌లో కప్పి ఉంచే అరబ్‌ దేశ పురుషులు ''తహ్హరుష్‌ గామియా'' అనే అనాగరిక ఆచారంలో భాగంగా స్త్రీలపై సామూహిక అత్యాచారం చేసే తీరు చూస్తే ఐక్యరాజ్యసమితి కూడా సిగ్గుతో తలదించు కోవాల్సిందే.
ఇక్కడ మనం అర్థం చేసుకోవాల్సిన విషయం ఒకటి ఉంది. స్త్రీలకు సమాన హక్కులు కల్పించడానికి, స్త్రీలపై జరిగే హింసాత్మక చర్యలను అడ్డుకోవడానికి ఉద్దేశించబడిన చట్టాలు ఒక అన్యాయంగాని, నేరంగాని జరిగిన తర్వాత నేరస్తులను శిక్షించడానికి ఉపయోగపడుతున్నాయే తప్ప నేరం జరగకుండా నివారించలేక పోతున్నాయి. అదే నిజమైతే నిర్భయ చట్టం లాంటి కఠోరమైన చట్టాలు ఉన్నప్పటికీ ఒక్క ఆలోచన కూడా లేకుండా నిన్న గాక మొన్న కృష్ణాజిల్లాలో అమాయకురాలిపై అత్యాచారం చేసి చెట్టుకు ఉరితీసేవారు కాదు. మానవులు ప్రవర్తించాల్సిన తీరుకు, ప్రవర్తిస్తున్న తీరుకు మధ్యలో పెద్ద అగాథం ఉంది. శిక్షకు భయపడి చట్టాలను గౌరవించడం చాలా అరుదుగా జరుగుతున్నది. జరగాల్సింది కూడా అది కాదు. చట్టాలు మన కోసం మనం ఏర్పరచుకున్న నిబంధనలు. చట్టాలను గౌరవించడానికి కారణం శిక్ష భయం కాకూడదు. గౌరవించడం సరైనదని నమ్మాలి. మహిళలకు సమాన హక్కులు కల్పించడం ఆవశ్యకమని, వారి పట్ల మాత్రమే కాదు ప్రతి వ్యక్తి పట్ల ప్రేమ, దయ కలిగి ఉండటం అవసరం. ఒక పని మంచిదా లేక చేయకూడనిదా అనేది ఒక వ్యక్తికి అతని సంస్కృతి నుంచి అలవడుతుంది. ఒక తరం నుంచి మరో తరాలనికి వారసత్వంగా అందిపుచ్చుకొనే కొన్ని నమ్మకాలు, సంప్రదాయాల కలయికనే సంస్కృతి అంటారు. ప్రకృతిలో ప్రతి విషయంలో మార్పు చోటు చేసుకున్నట్లే సంస్కృతి కూడా కాలం, ఇతర సంస్కృతుల ప్రభావం వల్ల మార్పుకు లోనవుతుంది. కానీ ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏమంటే సమాజంలో అన్ని రకాల మార్పుల కంటే అతి మందగమనంతో జరిగే మార్పు సాంస్కృతిక మార్పు. ఈ వ్యత్యాసమే సమాజంలో మనం చేయాల్సిన పనికి, నిజానికి చేస్తున్న పనికి మధ్య అగాథం సృష్టిస్తుంది. మానవ పరిణామ క్రమంలో శారీరక పరిణామం కంటే కూడా మానసిక పరిణామం చాలా నెమ్మదిగా జరుగుతుంది. మానసిక పరిణితి సాధించడానికి మనకు 30 వేల సంవత్సరాలు కూడా సరిపోలేదు. అందుకనే ఇది సరైన పని అని మనం నిర్ణయించుకుని దాన్ని అమలు చేయడానికి చట్టాలు చేసుకొన్నప్పటికీ వాటిని పాటించడానికి చాలా మందిని బలవంత పెట్టాల్సి వస్తున్నది. చాలా నెమ్మదిగా జరిగే ఈ సాంస్కృతిక పరిణామం వల్లే మనం సమాజంలో భిన్న వర్గాల మధ్య అభిప్రాయ భేదాలు చూస్తున్నాము. మనం చట్టం సహాయంతో శని సింగనాపూర్‌ గుడిలోకి స్త్రీలను తీసుకు వెళ్ళగలిగాము కానీ సంప్రదాయ భారతీయ కుటుంబాలలో తల్లులు మాత్రం తమ కుమార్తెలను రుతుక్రమ సమయంలో ఈ రోజుకూ ఇంటిలోని పూజ మందిరంలోనికి అనుమతిం చకపోవడానికి ఈ మందగమనంలో సాగే సాంస్కృతిక పరిణామమే కారణం. స్త్రీల ఆలయ ప్రవేశాన్ని 50 శాతం వరకూ స్త్రీలు హర్షించలేకపోవడానికి ఇదే కారణం.
ఈ తరుణంలో మన సమాజానికి అత్యంత అవసరమైనది సాంస్కృతిక విప్లపం. ప్రజల ఆలోచనా విధానాల్లో మార్పు. ఇది క్షేత్రస్థాయిలో ప్రతి కుటుంబంలో మొదలవ్వాలి. పిల్లలను పెంచే దశలో వారిలో సరైన నైతిక విలువలు ఇస్తూ స్త్రీ పురుషు లను సమానంగా గౌరవించేటట్లు, మానవాళి పట్ల ప్రేమ, జాలి కలిగుండేటట్లు పెంచాలి. ఈ మార్పు కుటంబంతో మొదలై సమాజానికి వ్యాప్తి చెందాలి. ఎటువంటి మార్పునైనా మానవ స్వభావం మొదట్లో ప్రతిఘటిస్తుంది. కానీ నెమ్మదిగా ఆ మార్పుకు అంగీకారానికి వస్తుంది. ఒకప్పుడు సతీసహ గమనాన్ని, బాల్య వివాహాలను నిషేధించినప్పుడు సమాజంలో అత్యధిక ప్రజలు దాన్ని సమర్థించలేదు. కానీ నేడు ఆ సంప్రదాయాలు ఎంత అనాగరికమో మనం తెలుసుకు న్నాము. మనకు ఏది సరైనదో నిర్ణయించుకొని, ఆ విధానాలను అందరూ అనుసరించేటట్లు మనం తీసుకున్న నిర్ణయాలే చట్టాలు. కానీ అవి ఎటువంటి ఒత్తిడి లేకుండా అందరూ స్వేచ్ఛ గా అనుసరించాలంటే సాంస్కృతిక విప్లవం రావాల్సిందే. ఇది ఒక్క రోజులో జరిగే పని కాదు. కానీ ఆలోచన అంటూ ఉంటే ఆచరణ మార్గం కనిపించకపోదు. - సంజీవని కుసుమ్‌ (వ్యాసకర్త లెక్చరర్‌)

|| సిద్ధాంతకర్తగా రాజ్యాంగ నిర్మాత ||

         విజ్ఞానం మనిషి యొక్క మూఢ నమ్మకాలని పారద్రోలుతుంది. విజ్ఞానం అతడి విధుల్ని సక్రమంగా నిర్వహించడానికి ఉద్యుక్తుణ్ణి చేస్తుందని’ అంబేడ్కర్‌ అన్నారు. కేంద్ర పట్టణాభివృద్ధి శాఖ పార్లమెంటరీ వ్యవహారాల మంత్రి ముప్పవరపు వెంకయ్యనాయుడు ‘అంబేడ్కర్‌ని ఆదరించని కాంగ్రెస్‌’ శీర్షికన ఏప్రిల్‌ 19న ఒక వ్యాసం రాశారు. కాంగ్రె్‌సను గురించి ఆయన చెప్పిన మాటల్లో సత్యాలున్నాయి. డాక్టర్‌ బి.ఆర్‌.అంబేడ్కర్‌ రాజకీయంగా కాంగ్రె్‌సను గాంధీని ఎదిరించాడు. ఈ సందర్భంగా అంబేడ్కర్‌ ఇలా అన్నారు. ‘గాంధీయుగం భారతదేశంలో చీకటి యుగమని నాకనిపిస్తోంది. ఈ గాంధీ యుగంలో ప్రజలు భవిష్యత్‌ ఆశయాలవైపు కాక పాత చీకటి యుగం వైపు తిరోగమిస్తున్నారు.

ప్రజలకు తమ గురించిన ఆలోచన ఆగిపోయిన యుగమిది. ఆలోచన ఆగిపోవడంతో వారి జీవితాలను పరిశీలించుకోవడం కూడా ఆగిపోయింది. పరిశీలన ద్వారా నేర్చుకోవడం అనే ప్రక్రియ దెబ్బతిన్న ప్రజాస్వామ్యం చీకటి రహదారులు వైపు పయనిస్తుంది. చీకటి యుగపు తంత్రాలు, ఉన్మాదాల వైపు ప్రజాస్వామ్యం పయనించడం ఎంత బాధాకర విషయం!’ అటువంటి వ్యవస్థను సరిదిద్దాలంటే పూర్తి చికిత్స అందించాల్సి వుంది. అంబేడ్కర్‌ కాంగ్రె్‌సతో పాటు సిద్ధాంతపరంగా ఆర్‌.ఎ్‌స.ఎస్‌., విశ్వహిందూ పరిషత్‌, జనసం్‌ఘను ఎదిరించిన విషయం చారిత్రక సత్యం. వెంకయ్యనాయుడు ఆర్‌.ఎ్‌స.ఎస్‌. దాని అనుబంధ విద్యార్థి సంఘం నుంచి ఆవిర్భవించిన నాయకుడు.

ఆయన అంబేడ్కర్‌ను నిర్లక్ష్యం చేసిన రెండో పార్శ్వాన్ని వదిలేశారు. నిజానికి అంబేడ్కర్‌ ‘నేను హిందువుగా పుట్టాను కానీ హిందువుగా మరణించను’ అని ప్రకటించిన హేతువాది. ఈ రోజున భారతదేశంలో అస్పృశ్యత, కులం ఇంకా స్థిరీకృతమై ఉండటానికి కారణం ఆర్‌.ఎ్‌స.ఎస్‌. భావజాలమే. అంబేడ్కర్‌ సిద్ధాంతాలు ఆయనకు అర్థం కాలేదు. ఈయనకే కాదు ఆర్‌.ఎ్‌స.ఎస్‌ నుంచి వచ్చిన వారెవరికీ అంబేడ్కర్‌ సిద్ధాంతాలు అర్థం కావు. అంబేడ్కర్‌ను అవతారం చేసి పూజించాలని పెద్ద ప్రయత్నం జరుగుతోంది. నిజానికి అంబేడ్కర్‌ నిరంతరం ఆర్‌.ఎ్‌స.ఎ్‌సపై పోరాడారు. ఆర్‌.ఎ్‌స.ఎస్‌. హింసాత్మక ధోరణిని అంబేడ్కర్‌ ఆ రోజే బయటపెట్టారు.

ఆర్‌.ఎ్‌స.ఎస్‌. అనేక ప్రాంతాల్లో అస్పృశ్యులను అణచివేసింది. దేవాలయాల్లోకి రాకుండా నిరోధించింది. బి.ఆర్‌.అంబేడ్కర్‌ కలారామ్‌ దేవాలయాల్లోకి దళితులకు ప్రవేశం కల్పించాలన్నప్పుడు ఆర్‌.ఎ్‌స.ఎస్‌. ఆయుధాలతో అడ్డగించింది. ఇప్పటికీ కొన్ని లక్షల దేవాలయాల్లో దళితులకు ప్రవేశం లేదు. లక్షల గ్రామాల్లో రెండు గ్లాసులు హోటళ్ళలో వేలాడటానికి కారణం ఆర్‌.ఎ్‌స.ఎస్‌. హిందూవాదమే. ఈనాడు విశ్వవిద్యాలయాల్లో దళిత విద్యార్థుల మీద ఊచకోత నడుస్తున్నది. వీళ్ళు ముస్లిం ఉగ్రవాదానికి సంబంధించినవాళ్ళని, వీళ్ళు రావణుని వంటివాళ్ళు, నరకాసురుడు లాంటి వాళ్ళని, ఇటువంటి వాళ్ళను ఆత్మహత్య చేసుకున్నా, హత్యకు గురైనా అది వాళ్ళ తప్పే అని ప్రకటిస్తూ వచ్చారు.
అంబేడ్కర్‌ సెక్యులరిస్టుగా మానవ హక్కుల ఉద్యమం నిర్వహించారు. 1927 నుంచి అంబేడ్కర్‌ చరిత్రలో మలుపు వచ్చింది. అలాగే భారతదేశ చరిత్రలో కూడా మార్పు వచ్చింది. 1927లో జరిగిన మహద్‌ చెరువు పోరాట సందర్భంగా అంబేడ్కర్‌ మనుస్మృతిని దగ్ధం చేశాడు. ఇది భారతదేశంలోని విప్లవాత్మకమైన చర్య. అంతకాలం నమ్ముతూవచ్చిన కులాన్ని, అస్పృశ్యతను, దానికి మూలమైన మనుస్మృతిని తగులబెట్టడంతో ఒక్కసారిగా హిందూ సమాజం ఉలిక్కిపడి ఆయన వైపు చూసింది. అంతవరకూ ఉన్న నమ్మకాలపైన ఆ చర్య గొడ్డలి వేటు అయింది. అంతవరకు బ్రాహ్మణుల ఆధిక్యాన్ని నిర్ధారిస్తున్న మనుస్మృతి తగలబెట్టిన చర్య హిందూ రాజకీయ వ్యవస్థను కూడా కుదిపింది. ఆ రోజు నుండే అంబేడ్కర్‌ గాంధీకి కూడా వ్యతిరేకంగా నిలబడగలిగాడు.

మనుస్మృతిని తగులబెట్టిన సంఘటన సంచలనాత్మకమైంది. డాక్టర్‌ బి.ఆర్‌. అంబేడ్కర్‌ మనుస్మృతి దహనం తరువాత ఆయన వెనక్కి తిరిగి చూడలేదు. ఇప్పటివరకు వచ్చిన సంస్కర్తలంతా అగ్రవర్ణాల కుటుంబ వ్యవస్థలో వచ్చిన తప్పును సరిదిద్దడానికి వచ్చిన వారేకానీ అసలు వర్ణ కుల వ్యవస్థే తప్పన్న వారు హిందూ సంస్కర్తలలో లేరని నిగ్గుదేల్చాడు. కుల వ్యవస్థ నుండి పుట్టిందే అస్పృశ్యత (వెలి విధానం). కులాలున్నంత కాలం అస్పృశ్య కులాలు (వెలివేయబడిన కులాలు) ఉంటూనే వుంటాయి. కుల వ్యవస్థ నిర్మూలన మాత్రమే అస్పృశ్యుడిని విముక్తి చేస్తుంది.
ఆ రోజులలో భారతదేశంలో అంబేడ్కర్‌తో వాదించగలిగిన వారు లేరు. గాంధీ ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలతో తలపడి ఓడిపోయాడు.

మానవులు మానవులకే జన్మిస్తారు. వర్ణాలకు, కులాలకు కాదని అంబేడ్కర్‌ నిగ్గుదేల్చాడు. మానవ పరిణామ శాస్త్ర అధ్యయనంతో ఆయన చెప్పిన మాటలు శూద్రులలో, అతిశూద్రలలో, సీ్త్రలలో కొత్త జ్ఞానానికి పునాది వేశాయి. 1930లో కలారాం దేవాలయం ప్రవేశ ఉద్యమం సందర్భంగా కూడా దేవాలయంలోకి దళితులకు వెళ్ళే హక్కు కోసం ఆయన పోరాడాడు. తరువాత ఆ దేవాలయాన్నే ఆయన నిరాకరించాడు. అంబేడ్కర్‌ వ్యక్తిత్వంలో ప్రధానమైన అంశం పోరాడే స్వభావం. ఆయన ఎక్కడా లొంగిపోలేదు. ఆయనది స్వతంత్య్రమైన వ్యక్తిత్వం. ఏ విషయాన్ని అయినా శాసీ్త్రయంగా ఆలోచిస్తాడు తప్ప ఏ భావానికి ఆధీనం కాడు. ఆయన ఇన్ని పోరాటాలలో కూడా చదువుతూ రాస్తూనే వచ్చాడు. ఆ రాత కూడా కీర్తి కోసమో, ప్రతిష్ఠ కోసమో రాసినది కాదు. పునర్నిర్మాణం కోసం రాసింది.

రాజకీయ అధికారమంటే ఆధిపత్యానికో, అవినీతికో అధర్మవర్తనకో, సంపదను పోగేసుకోవడానికో కాదు. అది మానవ సమాజ పునర్నిర్మాణానికి అని అంబేడ్కర్‌ ఉద్దేశం. అందుకే ధన సంపత్తికి కేంద్రంగా కాక ఆలోచనా కేంద్రంగా ఆయన రాజకీయ పార్టీని నడిపించాడు. 1946లో రాజ్యాంగ నిర్మాణంలోకి అడుగుపెట్టినపుడు సామాజిక ఆర్థిక రాజకీయ న్యాయం కోసమే ఈ పనికి పూనుకున్నానని చెప్పాడు. భారతదేశంలో వ్యక్తిగత కక్షలు లేని రాజకీయ నాయకునిగా అంబేడ్కర్‌ నిలబడ్డాడు. గాంధీ, నెహ్రూ, పటేల్‌, రాజేంద్రప్రసాద్‌ లాంటి రాజకీయ నాయకుల్లో అనేక సందర్భాలలో వర్ణ, వర్గ, కుల ఆధిపత్య ద్వేష స్వభావాలు బయటపడ్డాయి. ఆ స్వభావాల వల్ల అనేక సందర్భాలలో దేశం కకావికలం కూడా అయింది. అంబేడ్కర్‌ లౌకికవాద వ్యక్తిత్వం ఇందుకు భిన్నమైనది.
డాక్టర్‌ బి.ఆర్‌.అంబేడ్కర్‌ రచనలలో జ్ఞానం ఉంటుంది. ఆయనొక జ్ఞాన స్రవంతి. ఆయనొక విజ్ఞాన సర్వస్వం. ఆయనొక సందర్భంలో ‘‘మామూలు మనిషి చిన్న కాలువ వంటివాడు. మహాపురుషుడు నది లాంటివాడు’’ అని చెప్తూ తన జీవితం గురించి ఇలా చెప్పాడు. ‘‘నీవు చూస్తున్న నా జీవితం ఒంటరిది. నేను సంపూర్ణమైన ఒంటరి జీవితాన్ని గడుపుతున్నాను. 12 సంవ త్సరాల నుంచి సంసార జీవితానికి దూరంగా వున్నాను. కానీ నేను ఎప్పుడూ ఆనందానికి దూరం కాలేదు. నేను సంపూర్ణమైన, సుఖవంతమైన జీవితాన్ని గడిపాను.

నా జీవితం యొక్క రహస్యమేమంటే ఉత్తమ జీవితం గడపడమే’’. జ్ఞానాన్ని సందపాదించడం, క్రమశిక్షణలో ఉండటం, సమాజ హితం కోసం జీవితాన్ని ఫణంగా పెట్టడం. ఏ మనిషైతే పై మూడింటిని జీవన లక్ష్యాలుగా చేసుకొని జీవితాన్ని గడుపుతాడో అతను ఎప్పటికీ దు:ఖితుడు కాడు. జ్ఞానం అనేది సుఖ జీవన స్థానం. జ్ఞానం అధ్యయనంలో లభిస్తుంది. ఏకాంత జీవనంలో అది లభిస్తుంది. జ్ఞానం నిరంతరం విస్తృతం అవుతూ ఉంటుంది. జ్ఞానం నిప్పులాంటిది.

దాన్ని ముందుగా ఒకసారి మండించాలి. తర్వాత అది తనంతట తానే పెరుగుతూపోతుంది. పండితుల్లో కూడా జ్ఞాన సముపార్జన ఒకసారి మొదలైతే ఇక అది అనంతంగా సాగుతూపోతుందని అంబేడ్కర్‌ అన్నారు. బీజేపీ వారు అంబేడ్కర్‌ పుట్టిన స్థలాలన్నీ పుణ్యక్షేత్రంగా మార్చడం కంటే ఆయన తీసుకున్న బౌద్ధ దీక్ష కార్యక్రమాలు నిర్వహించవచ్చు కదా!

బీజేపీ పంచాయతీలను బలోపేతం చేయడంలో కూడా కులాధిపత్య భావమే వుంది. భారతదేశ వ్యాప్తంగా అగ్రకులాలు పంచాయితీల మీద పెత్తనం చేస్తున్నాయి. పంచాయితీ అంటే అది కుల పంచాయితే. కోర్టుల వరకు వెళ్ళకుండా ఎన్నో పంచాయితీల్లో క్రింద కులాలకు వాళ్ళే శిక్షలు వేస్తున్నారు. కేంద్ర, రాష్ట్ర నిధులన్నీ అగ్రవర్ణాలు నివసించే ప్రాంతాలకే పరిమితం చేసి దళిత వాడలకు కరెంటు, నీరు, విద్యనందించడం లేదు. పంచాయితీల్లో రామమందిరం నిర్మించి హిందూవాదాన్ని గ్రామాల్లోకి తీసుకువెళుతున్నాయి. బీజేపీ దళిత వ్యతిరేక ఎజెండాను నిర్వహిస్తుంది. అంబేడ్కర్‌ ప్రధానమైన ఎజెండా కుల నిర్మూలన. వీరందరూ కులాన్ని స్థిరీకృతం చేసే పనిలో ఉన్నారు.

వెంకయ్యనాయుడు ఈ సందర్భంగావందమంది మేధావులను కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయానికి బ్రిటన్‌లోని లండన్‌ స్కూల్‌ ఆఫ్‌ ఎకనమిక్స్‌కు అధ్యయనానికి పంపుతానంటున్నారు. మరి భారతదేశంలోని దళిత రీసెర్చి స్కాలర్స్‌కు ఇస్తున్న రాజీవ్‌గాంధీ ఫెలోషి్‌పగానీ, మరి ఇతర స్కాలర్‌షి్‌పలన్నీ ఎందుకు ఆపారు? డాక్టరేట్‌ అయినవారికి పోస్టు డాక్టరేట్‌ చేసే సీట్లను కాంగ్రెస్‌ హయాంలో కంటే అతి తక్కువగా ఎందుకు తగ్గించారు. దళిత విద్యార్థులను ఎక్కువ బాధిస్తుంది, వేదిస్తుంది.

ఆర్‌.ఎ్‌స.ఎస్‌. బ్యాక్‌గ్రౌండ్‌ ఉన్న ప్రొఫెసర్లు, హెచ్‌.ఓ.డి.లనేది నిష్ఠుర సత్యం కాదా! అంబేడ్కర్‌ భారతజాతి ఆస్తి అన్నప్పుడు మీ కార్యక్రమాల్లో అస్పృశ్యతా నివారణ, కుల నిర్మూలనా ఎజెండా ఎక్కడుంది? అందుకోసం నిర్దిష్టమైన ఏ కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నారు? అస్పృశ్యులను మీరు ఓటర్లుగా చూస్తున్నారు. అందుకే ఆకర్షణీయ పథకాలు పెడుతున్నారు. కానీ చిత్తశుద్ధితో, పశ్చాత్తాపంతో ఒక్క కార్యక్రమమైనా మీరు నిర్వహిస్తున్నారా! భారతీయులు ఈ రోజు రెండు విభిన్న సిద్ధాంతాలలో నియంత్రింపబడుతున్నారు.

రాజ్యాంగంలో రాసుకున్న ప్రమాణములో వారి రాజకీయ ఆదర్శం ఉంది. ఈ ప్రమాణం పౌరులకు స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, సౌభ్రాతృత్వంతో కూడిన జీవితాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. అయితే వాళ్ళ సామాజిక ఆదర్శం వారి మతంలో కూరుకుపోయింది. ఈ ఆదర్శం స్వేచ్ఛ సమానత్వ సౌభ్రాతృత్వాలను తృణీకరిస్తుందని అంబేడ్కర్‌ అన్నారు. బీజేపీ వారు నమ్రతగా అంబేడ్కర్‌ సిద్ధాంతాలను వెలివేయాలని చూస్తున్నారు. అందువల్ల వారు మరింతగా అంబేడ్కర్‌ను వక్రీకరించినవారవుతారు. వారు మరో అవతారాన్ని తయారు చేసుకుంటున్నారు. పూజ వల్ల ఏ తత్వవేత్తకు న్యాయం జరగదు. ఆచరణే అన్ని మాటలకు గీటురాయి. అంబేడ్కర్‌ది చార్వాకుల హేతువాదం, సాంఖ్యుల కార్యకారణవాదం, బౌద్ధుల నీతివాదం అన్నీ కలిసిన కుల నిర్మూలనా సిద్ధాంతం, అవతారం కాదు. ఇప్పటికే 33 కోట్ల మంది దేవతలు హిందువులకు ఉన్నారు. ఇంకా అంబేడ్కర్‌ అవతారం ఎందుకు? ఆయన్ని సిద్ధాంతకర్తగానే చూడండి! భారతదేశానికి మేలు జరుగుతుంది. మాటలు చెప్పడంలో వెంకయ్యనాయుడు గారికి నైపుణ్యం ఉంది. కానీ ఆచరణ ఏమిటని? అంబేడ్కర్‌ చూపుడు వేలు ప్రశ్నిస్తుంది. - డాక్టర్‌ కత్తి పద్మారావు

|| నిరంతర విప్లవ స్ఫూర్తి ||

       ప్రపంచ అగ్రరాజ్యం పక్కనే ఉన్న ఓ చిన్న దేశంలోని సోషలిజాన్ని కాపాడుకోవడం కోసం కాస్ట్రో చేసిన పోరాటం ప్రపంచాన్నే నివ్వెర పరచింది. క్యూబాలో కాస్ట్రో అమలు పరచిన సోషలిస్టు విధానాల ఫలితంగా ప్రజలందరికీ  విద్య, వైద్యం అందుబాటులోకి వచ్చాయి.  ఉత్పత్తిలో కూడా ప్రజలకు నిజమైన భాగస్వామ్యం లభించింది. ఫలితంగా పెట్టుబడిదారీ విధానాన్ని అమలుచేసే మార్కెట్ శక్తుల ప్రాబల్యం తగ్గింది. అంతేకాదు, వివిధ వర్గాల ప్రజల మధ్య అంతరాలు తగ్గడంతోపాటూ, పౌరహక్కులకు రక్షణ కూడా పెరిగింది.

‘‘ఈ దేశాన్ని సమూలంగా మార్చగలిగినప్పుడు నేను సంతోషిస్తాను. ప్రజలంతా సుఖ సంతోషాలతో ఉండాలని నా కోరిక. ప్రజల కోసం నేను కొన్ని వేలమంది ద్వేషాన్నైనా లెక్కచేయను. ఇందులో బంధువులు, స్నేహి తులు, నా సహచర విద్యార్థులు ఉన్నా  భరిస్తాను.’’ క్యూబా విప్లవ నేత, మాజీ దేశాధ్యక్షుడు ఫిడెల్ కాస్ట్రో ఒకప్పుడు అన్న మాటలివి. వారం క్రితం కమ్యూనిస్టు కార్యకర్తలనుద్దేశించి మాట్లాడుతూ... ఇదే నా చివరి ఉపన్యాసం కావచ్చంటూ చేసిన సంక్షిప్త ప్రసంగంలోనూ ఆయన ప్రజల పట్ల అదే ప్రేమను వ్యక్త పరిచారు: ‘‘కమ్యూనిస్టు పార్టీ కార్యకర్తలు మార్క్సిస్టు, సోష లిస్టు విలువలకు కట్టుబడి పనిచేయాలి. ఎటువంటి పరిస్థితుల్లోనూ వ్యక్తిగత జీవితాలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వరాదు. ప్రజాసంక్షేమమే ధ్యేయంగా ఉండాలి’’.

ఫిడెల్ కాస్ట్రో 20వ శతాబ్దపు విశిష్ట నాయకుడు. క్యూబా వంటి అతిచిన్న దేశం, అతి తక్కువ జనాభాతో ప్రపంచ సామ్రాజ్యవాద యుద్ధ పిపాసి అమె రికాతో తలపడటం అంటే మాటలు కాదు. అందుకు గుండె ధైర్యం కావాలి. గుండెనిండా ప్రజలపై ప్రేమ కావాలి. అన్నింటికీ మించి ప్రాణాలపై తెగింపు కావాలి. వీటన్నింటినీ కలగలుపుకొన్న  వ్యక్తిత్వం ఫిడెల్ కాస్ట్రోది. మార్క్సి జాన్ని ఆయుధంగా, దిక్సూచిగా చేసుకొని విప్లవ వీరుడిగానేగాక, అత్యంత సమర్థ పరిపాలకునిగా కాస్ట్రో అరుదైన శక్తి సామర్థ్యాలను ప్రదర్శించాడు. చాలా మంది విప్లవ నాయకుల జీవితాలు విప్లవ విజయంతోనో లేదా కొన్నేళ్లు ప్రభుత్వాన్ని నడపడంతోనో ముగుస్తాయి. కానీ విప్లవానంతరం దాదాపు ఆరు దశాబ్దాలు  ప్రభుత్వాధినేతగా ఉండటం అనూహ్యం. ఆయన ప్రభుత్వాన్ని ప్రజలకు చేరువగా చేయడమే కాదు, విద్య, వైద్యాలను ప్రజలందరికీ అందుబాటులోనికి తీసుకొచ్చి క్యూబా చరిత్రను తిరగరాశారు.  ఫిడెల్ తండ్రి ఏంజల్ కాస్ట్రోకు ఏడుగురు సంతానం.

ఆరేళ్ల ప్రాయంలో  పాఠశాలలో చేరిన ఫిడెల్, పందొమ్మిదేళ్ళ వయస్సులో హవానాలోని ప్రతిష్టాత్మకమైన ఒక క్రైస్తవ కళాశాలలో చేరాడు. ఆ తదుపరి హవానా విశ్వ విద్యాలయ న్యాయశాస్త్ర విద్యార్థిగా ఉండగా క్రమంగా విద్యార్థి ఉద్యమ రాజ కీయాలవైపు దృష్టి మరల్చాడు. ముఖ్యంగా అమెరికా సామ్రాజ్యవాద పెత్తనానికి వ్యతిరేకంగా విద్యార్థుల్లో చైతన్యాన్ని నింపడానికి ప్రయత్నిం చాడు.  క్యూబా అధ్యక్షుడు రమోన్ గ్రావ్ హింసాయుత రాజ్యానికి, అవినీతి పాలనకు వ్యతిరేకంగా 1946లో కాస్ట్రో చేసిన ఉపన్యాసం ఆనాటి పత్రికల్లో ప్రముఖంగా ప్రచురితమైంది. ప్రముఖ రాజకీయ నాయకుడు ఎడ్వర్డొ చిబాస్ స్థాపించిన క్యూబా పీపుల్స్ పార్టీ నుంచి ఆహ్వానం అందడంతో కాస్ట్రో ఆ పార్టీలో సభ్యునిగా చేరారు. కాస్ట్రో ఆ పార్టీలో క్రియాశీల నేతగా కొనసాగారు.

క్యూబా విప్లవ చుక్కాని
అదేసమయంలో 1947 జూన్‌లో డొమినికన్ రిపబ్లిక్ నియంత రాఫెల్ ట్రుజిల్లో ప్రభుత్వాన్ని కూలదోసేందుకు సాగుతున్న పోరాటంలో పాల్గొ నాలని కాస్ట్రో ప్రయత్నించారు. డొమినికన్ రిపబ్లిక్‌కు బయలుదేరబోతున్న కాస్ట్రో వంటి తిరుగుబాటుదార్లను అమెరికా కనుసన్నల్లోని క్యూబా ప్రభుత్వం ముందే నిర్బంధంలోకి తీసుకుంది.  అయినా విద్యార్థి ఉద్యమా లలో కాస్ట్రో కృషి కొనసాగింది. 1948 ఏప్రిల్‌లో బొగోటా, కొలంబియాలలో పర్యటించిన ఫిడెల్ అక్కడి విద్యార్థుల సభల్లో పాల్గొన్నారు. అదే ఏడాది ఆయన మిర్టా డియాజ్ బలార్ట్‌ను పెళ్లి చేసుకున్నాడు.

నిరంతర కార్యాచరణ మధ్య 1950లో ఆయన న్యాయ శాస్త్రంలో డిగ్రీ పొందారు. ఫుల్‌జెన్సియో బాటిస్టా నాయకత్వాన 1952, మార్చి 10 న ప్రభుత్వ వ్యతిరేక సైనిక తిరుగుబాటు జరిగింది. బాటిస్టా దుర్మార్గ నిరంకుశ ప్రభుత్వానికి వ్యతి రేకంగా 1953, జూలై 26న కాస్ట్రో నాయకత్వంలో శాంటియాగో డి క్యూబా లోని మంకోడా సైనిక దుర్గంపై జరిగిన దాడి విఫలమైంది. కాస్ట్రోతో పాటు మరో 24 మందిని ప్రభుత్వం అరెస్టు చేసి, జైలు శిక్ష విధించింది. ఆ దాడి తర్వాత 60 మంది విప్లవకారులను బాటిస్టా ప్రభుత్వం హత్య చేసింది. అప్పటి నుంచి కాస్ట్రో నడిపిన ఉద్యమాన్ని జూలై 25 ఉద్యమంగా పిలవ సాగారు.

ప్రజా ఉద్యమాల ఫలితంగా 1955 ఏప్రిల్‌లో కాస్ట్రో సహా తిరుగు బాటు నేతలంతా విడుదలయ్యారు. క్యూబాలోని విప్లవ కార్యక్రమాలపై ప్రభుత్వ నిర్బంధం పెరిగినందువల్ల కాస్ట్రో తన కార్య స్థానాన్ని మెక్సికోకు మార్చి, అక్కడి నుంచే సాయుధ గెరిల్లా పోరాటానికి సన్నాహాలు ప్రారంభిం చాడు. ఆయన సోదరుడు, ప్రస్తుత క్యూబా అధ్యక్షుడు రవుల్, ప్రపంచ యువ శక్తికి నేటికీ తలమానికమై నిలుస్తున్న చేగువేరా కూడా కాస్ట్రో బృందంలో ఉన్నారు. 81 మంది విప్లవకారులతో కాస్ట్రో ఒక నౌకలో 1950 డిసెంబర్ 2న క్యూబా చేరుకున్నాడు. రెండేళ్ళ పాటు కాస్ట్రో నాయకత్వంలోని రెడ్ ఆర్మీ ఎన్నో ఎదురుదెబ్బలు తిన్నప్పటికీ, 1959, జనవరి 1 నాటికి నియంత బాటిస్టాను క్యూబా నుంచి పారదోలింది. 1959 ఫిబ్రవరి 10న కాస్ట్రో క్యూబాకు మొదటి ప్రధాన మంత్రి అయ్యారు. దాదాపు ఆరేళ్ల తర్వాత 1965లో క్యూబా కమ్యూనిస్టు పార్టీని స్థాపించారు. అప్పటి నుంచి 2008 వరకు ఆయనే పార్టీకి, ప్రభుత్వానికి అధినేతగా ఉన్నారు.

చేగువేరాతో స్నేహం
అర్జెంటీనాకు చెందిన చేగువేరాకు 1955లో ఫిడెల్ కాస్ట్రోతో పరిచయం ఏర్పడింది. వీరిద్దరూ దాదాపు పన్నెండేళ్లు విప్లవ పోరాటంలో కలిసి నడి చారు. క్యూబా విముక్తిలో భాగమయ్యారు. చేగువేరా కొంత కాలం పాటు క్యూబా ప్రభుత్వంలో మంత్రిగా పనిచేసినప్పటికీ... 1962లో లాటిన్ అమెరి కాలోని మిగిలిన దేశాలకు విప్లవాన్ని  విస్తరింపజేయాలని క్యూబా పౌరస త్వాన్ని, ప్రభుత్వ హోదాలను వదులుకున్నారు. కాస్ట్రో, చేగువేరా మధ్య అనేక సిద్ధాంత రాజకీయ చర్చలు జరిగేవి. అయితే ప్రభుత్వాన్ని నడపడంలో ఉన్న సమస్యలు, పరిమితులు చేగువేరాను కాస్ట్రోకు దూరం చేశాయి.
ముఖ్యంగా విప్లవ సిద్ధాంతం విషయంలో కూడా ఇద్దరి మధ్య విభేదాలేర్పడ్డాయి. ఎన్ని విభేదాలున్నా కాస్ట్రో పట్ల చేగువేరా స్నేహపూర్వకమైన వైఖరితోనే ఉండేవాడు. ‘‘ఒకరాత్రంతా నేను ఫిడెల్ కాస్ట్రోతో మాట్లాడాను. ఆ రోజే ఆయన ఒక ఆసాధారణ వ్యక్తిగా నన్ను ఆకర్షించాడు. అసాధారణమైన పనులను సుసాధ్యం చేసే ఆయన సామర్థ్యం నన్ను ఎంతగానో ప్రభావితం చేసింది. క్యూబాకు చేరుకొని నియంత బాటిస్టాకు వ్యతిరేకంగా పోరాడి విజయం సాధించి దేశాన్ని విముక్తి చేస్తాననే విషయంలో కాస్ట్రోకు అచంచలమైన విశ్వాసం ఉండేది. చివరికి అది సాధించి చూపించారు’’ అని చేగువేరా ప్రముఖ రచయిత రికార్డోతో అన్నారు.

అగ్రరాజ్యానికి కంటికి నిద్ర కరువు
బ్రిటన్‌లోని ఛానల్ 4 రూపొందించిన డాక్యుమెంటరీ ప్రకారం అమెరికా, కాస్ట్రోపై 638 హత్యా ప్రయత్నాలు చేసిందని వెల్లడయ్యింది. అమెరికా గూడఛార సంస్థ అయిన సెంట్రల్ ఇంటలిజెన్స్ ఏజెన్సీ (సీఐఏ)ఈ దాడులకు రూపకర్తని కూడా ఆ డాక్యుమెంటరీ వెల్లడించింది. సిగరె ట్ల ద్వారా, లో దుస్తుల ద్వారా, భోజనంలో విషం కలిపి, పడక గదిలో ఇలా సీఐఏ కాస్ట్రోకు సకల యత్నాలూ చేసింది. అనేక మంది ప్రత్యక్ష సాక్షులను, చివరకు మాజీ సీఐఏ ఏజెంట్లను కూడా ఇంటర్వ్యూ చేసి ఈ డాక్యుమెంటరీని రూపొం దించారు. దాదాపు 50 ఏళ్లపాటు పలువురు అమెరికా అధ్యక్షులు ఈ కుట్రలో భాగస్వాములైన వైనాన్ని చానల్ 4 బయట పెట్టింది. ఇన్ని దాడులను ఎదుర్కొంటూ కూడా క్యూబాను పేదలు, కార్మిక వర్గ ప్రజల సంక్షేమమే లక్ష్యంగా గల సోషలిస్టు దేశంగా నిలబెట్టడంలో ఫిడెల్ కాస్ట్రో తిరుగులేని విజయం సాధించారనేది సత్యం.

క్యూబాలో కాస్ట్రో అమలు పరచిన సోషలిస్టు విధానాల ఫలితంగా ప్రజ లందరికీ  విద్య, వైద్యం అందుబాటులోకి రావడమే కాదు, దేశంలో జరిగే ఉత్పత్తిలో కూడా ప్రజలకు నిజమైన భాగస్వామ్యం లభించింది. ఫలితంగా పెట్టుబడిదారీ విధానాన్ని అమలు చేసే మార్కెట్ శ క్తుల ప్రాబల్యం గణనీ యంగా తగ్గింది. అంతేకాదు, వివిధ వర్గాల ప్రజల మధ్య అంతరాలు తగ్గడం తోపాటూ, పౌరహక్కులకు రక్షణ కూడా పెరిగింది. కేంద్రీకృత పరిపాలనా విధానాలను అవలంబించడం వల్ల సరైన ఫలితాలను సాధించినప్పటికీ... పాలనలో ప్రజాస్వామ్యం లక్షణాలు కొరవడ్డాయన్న విమర్శను ఫిడెల్ కాస్ట్రో ఎదుర్కోవాల్సి వచ్చింది. ప్రపంచ అగ్రరాజ్యం పక్కనే ఉన్న ఓ చిన్న దేశం లోని సోషలిజాన్ని కాపాడుకోవడం కోసం కాస్ట్రో చేసిన దశాబ్దాల పోరాటం ప్రపంచాన్నే నివ్వెర పరిచింది.

అది విశ్వవ్యాప్తంగా విప్లవ శక్తులకు ఊత మిచ్చింది. అమెరికాను ఎదిరించినిలిచే శక్తి ప్రపంచంలో ఇంకా మిగిలే ఉందని నిరూపించింది. పెద్ద పెద్ద దేశాల సార్వభౌమత్వాలనే పాదాక్రాంతం చేసుకున్న అగ్రరాజ్యానికి కంటి మీద కునుకులేకుండా చేసిన ఘనత క్యూబాది. ఆ విప్లవ పోరాటానికి ప్రపంచమే సలామంది. నికార్సయిన వర్గ ధృక్పథానికి,  అలుపెరుగని విప్లవ కార్యదీక్షకు కాస్ట్రో జీవితమే ఉత్తమోత్తమ ఉదాహరణ. వారం క్రితం చేసినదే కాస్ట్రో చివరి ఉపన్యాసం అయితే కావచ్చు నేమో. కానీ, ప్రపంచ పెత్తందారీ దేశాలను గజగజలాడించిన అసంఖ్యా కమైన ఆయన ఉపన్యాసాలు, ఆయన పోరాటాలు నిరంతరం, తరం తరం పీడిత ప్రజలను మేల్కొల్పుతూనే ఉంటాయన్నది సత్యం. - మల్లేపల్లి లక్ష్మయ్య